Cuộc gặp gỡ cấp Giáo hội mang chủ đề “Mười năm sau Amoris laetitia: Loan báo Tin mừng cùng với các gia đình hôm nay”, do Đức Thánh cha Lêô XIV triệu tập nhân kỷ niệm 10 năm ban hành Tông huấn này, đã kết thúc tại Vatican vào thứ Tư, ngày 14 tháng 10.

Cuộc gặp gỡ quy tụ các Chủ tịch Hội đồng Giám mục, các vị đứng đầu các Giáo hội Đông phương, những đôi vợ chồng và các chuyên viên, nhằm cùng suy tư về cách thức Giáo hội có thể đồng hành với các gia đình ngày nay một cách tốt đẹp hơn.

Đức Thánh Cha đã tham dự phiên họp sáng thứ Hai, trước khi ngài trải qua cuộc phẫu thuật vào ngày 13 tháng 10.

Chiều thứ Tư, Vatican công bố bức thư Đức Thánh cha Lêô XIV gửi các tham dự viên cuộc gặp gỡ. Trong thư, ngài cho biết sẽ xem xét những thành quả từ công việc và các cuộc thảo luận của họ, đồng thời sẽ chia sẻ những suy tư của riêng mình vào thời điểm thích hợp.

Trong thư, Đức Thánh Cha viết: “Tôi hy vọng rằng các gia đình sẽ luôn là những thành viên tích cực tham gia vào đời sống và sứ mệnh của các Giáo hội địa phương, và sẽ giúp anh em phân định những con đường cần tiến bước trong tương lai.”

Tham gia cuộc họp báo diễn ra vào buổi chiều tối có Đức Hồng y Luis Gerardo Cabrera Herrera, O.F.M., Tổng Giám mục Guayaquil, Ecuador; Đức Tổng Giám mục Charles Jude Scicluna, Tổng Giám mục Malta; Linh mục Giáo sư Stanislaus Chu Ilo, giảng dạy tại Đại học DePaul ở Chicago; Linh mục Giacomo Costa, S.J., chuyên viên tư vấn của Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, phụ trách phương pháp luận; Đức ông Philippe Bordeyne, Viện trưởng Học viện Thần học Giáo hoàng Gioan Phaolô II về Khoa học Hôn nhân và Gia đình, đồng thời là điều phối viên nhóm chuyên gia; cùng đôi vợ chồng Solange Gregory Schila và Alisson Roberto Schila đến từ Brazil.

Đức Tổng Giám mục Scicluna: Đón nhận các gia đình như chính họ và dẫn đưa họ đến với Đức Kitô

Đức Tổng Giám mục Scicluna bày tỏ lòng biết ơn về trải nghiệm quý báu này. Ngài cho biết sẽ trở về Malta vào ngày hôm sau với tâm tình tri ân vì có cơ hội lắng nghe nhiều vị giám mục anh em, cũng như các gia đình và giáo dân tham dự cuộc gặp gỡ. Ngài cũng cảm ơn Đức Thánh cha Lêô XIV đã triệu tập cuộc gặp gỡ này.

Đức Tổng Giám mục Malta chia sẻ: “Điều tôi mang theo từ cuộc gặp gỡ này còn là một quyết tâm mới mẻ: đặt gia đình vào trung tâm sứ mệnh mục vụ của Giáo hội.”

Suy tư về Tông huấn được ban hành cách đây mười năm, Đức Tổng Giám mục Scicluna nhận định rằng Amoris laetitia “đã khơi lên lời mời gọi hoán cải mục vụ, hình thành thái độ lắng nghe các gia đình trước khi đưa ra phán xét, đồng thời biết phân định các hoàn cảnh với một con tim rộng mở”.

Ngài nói thêm rằng văn kiện này cũng thúc đẩy thái độ “tìm kiếm thánh ý Thiên Chúa, đồng thời tạo điều kiện để con người gặp gỡ lòng thương xót của Ngài; đón nhận mọi người, đến với họ ngay trong hoàn cảnh hiện tại và dẫn đưa họ đến gặp gỡ Đức Giêsu, Đấng Cứu Độ”.

Ngài gọi đó là “kho tàng” mà Amoris laetitia đã trao tặng cho Giáo hội, đồng thời nhấn mạnh rằng sau mười năm, văn kiện này vẫn còn nguyên tính thời sự và cần được khám phá lại.

Đức Tổng Giám mục Scicluna khẳng định: “Tôi nghĩ rằng trong một thế giới đang bị robot, sự vô danh và nỗi cô đơn lấn át, gia đình có một vai trò ngôn sứ, không chỉ đối với xã hội mà còn đối với tương lai của nhân loại.”

Tổng quan về các cuộc thảo luận gần đây

Mở đầu cuộc họp báo, Linh mục Giacomo Costa mô tả bầu khí của những ngày thảo luận, diễn ra trong sự hiệp thông thiêng liêng với Đức Thánh Cha sau cuộc phẫu thuật của ngài. Cha cũng nói đến lòng biết ơn của các tham dự viên trước bức thư Đức Thánh Cha gửi cho họ.

Vị linh mục nhận định rằng công việc của cuộc gặp gỡ diễn ra “sôi nổi và sâu rộng”, nhưng vẫn mang tính xây dựng, đặc biệt qua việc trao đổi những quan điểm khác nhau.

Cha cho biết một trong những chủ đề được đề cập là tầm quan trọng của việc hỗ trợ thiêng liêng và thực tiễn trong những hoàn cảnh xảy ra bạo lực và lạm dụng trong gia đình. Cha nhắc lại rằng các tham dự viên nhấn mạnh sự trợ giúp này phải được cung cấp “kịp thời”, đồng thời đặc biệt chú trọng đến việc bảo vệ trẻ em và những người dễ bị tổn thương.

Theo cha, các tham dự viên cũng nhấn mạnh nhu cầu giảm bớt sự kỳ thị mà người ta có thể phải đối diện khi tìm kiếm sự giúp đỡ trong những lúc khó khăn, đồng thời lưu ý đến vai trò quan trọng của các gia đình trong việc đào tạo linh mục.

Tiếp đó, Linh mục Costa giải thích rằng phần cuối của cuộc gặp gỡ dành cho việc trình bày báo cáo tổng hợp, sau đó là các cuộc thảo luận, trước hết theo từng nhóm nhỏ, rồi đến phiên họp toàn thể.

Cha nhận xét rằng báo cáo được nhìn nhận là phản ánh trung thực các cuộc thảo luận, dù một số ý kiến xây dựng đã được nêu ra nhằm làm nổi bật hơn “chiều kích truyền giáo” của văn kiện.

Sau cùng, Đức Hồng y Kevin Joseph Farrell, Tổng trưởng Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống, đã kết thúc cuộc gặp gỡ bằng việc nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác lượng giá và tiếp nhận giáo huấn của Amoris laetitia.

Văn kiện tổng hợp

Khi trình bày những chủ đề chính trong báo cáo tổng hợp của cuộc gặp gỡ, Đức ông Philippe Bordeyne giải thích rằng các cuộc thảo luận khởi đi từ việc lắng nghe, rồi dẫn đến những suy tư chung về các vấn đề được nêu lên.

Theo ngài, một trong những điểm đồng thuận rõ nét nhất là “tốc độ thay đổi ngày càng nhanh”, đang tác động đến các gia đình, đời sống hôn nhân và những tập tục liên quan tại các quốc gia trên khắp thế giới trong mười năm qua.

Ngài lưu ý rằng một trong những chủ đề đầu tiên được đề cập là tính mong manh, một khái niệm trọng tâm trong Amoris laetitia và là chủ đề của Chương VIII trong Tông huấn.

Một lĩnh vực suy tư khác liên quan đến những biến đổi xã hội và kinh tế, cùng tác động của chúng đối với các gia đình. Để đáp lại những biến đổi ấy, Đức ông Bordeyne nhấn mạnh rằng Giáo hội dựa vào Học thuyết Xã hội của mình. Đức Thánh cha Lêô XIV từng mô tả học thuyết này không phải là “chiếc đũa thần”, nhưng là “một truyền thống sống động, giúp chúng ta chuẩn bị tìm ra những câu trả lời mới cho những vấn nạn mới”.

Các cuộc thảo luận diễn ra trong ý thức rằng Giáo hội được mời gọi đối thoại và tương tác với những biến chuyển, phát triển của con người, kể cả trong lĩnh vực đời sống hôn nhân và tính dục. Theo ngài, điều này đòi hỏi phải có một “cái nhìn tỉnh táo, sáng suốt” về thực tại. Dù phải đối diện với những thách đố do các biến đổi không ngừng, cái nhìn ấy vẫn cần được soi sáng và nuôi dưỡng bằng niềm hy vọng.

Các cuộc thảo luận cũng nêu bật nhu cầu thúc đẩy sự gần gũi và việc “học hỏi lẫn nhau” giữa các gia đình với Giáo hội, hai thực tại mà theo nhận xét của các tham dự viên, “có những nét tương đồng với nhau”. Các tham dự viên nhắc lại rằng nhiệm vụ hàng đầu của các mục tử không phải là xét đoán các gia đình, nhưng là lắng nghe họ.

Chú trọng đến những bước tiến nhỏ

Để minh họa, Đức ông Bordeyne kể lại câu chuyện về một linh mục đã không thể giải quyết vấn đề một gia đình sử dụng điện thoại di động quá mức trong các bữa ăn. Tuy nhiên, việc lắng nghe đã làm thay đổi cách tiếp cận khó khăn ấy.

Ngài cho biết vài ngày sau, khi gia đình trở lại gặp linh mục, họ nói: “Vấn đề của chúng tôi vẫn còn đó, nhưng chúng tôi đang cố gắng đón nhận và sống với nó một cách nhẹ nhàng hơn.”

Các cuộc thảo luận cũng đề cập đến những vấn đề được nhìn nhận khác nhau tùy theo từng khu vực trên thế giới, trong đó có việc các đôi nam nữ sống chung mà không kết hôn. Đức ông Bordeyne nói: “Khi hai người trẻ quyết định kết hôn, họ trở thành những tác nhân góp phần làm biến đổi thời đại của mình ngay trong thế hệ của họ.”

Đức Hồng y Herrera: Chúng ta phải đồng hành với các gia đình

Dựa trên những cuộc thảo luận diễn ra tại Vatican trong những ngày gần đây, Đức Hồng y Luis Gerardo Cabrera Herrera nêu bật bốn đặc điểm của đời sống gia đình: cầu nguyện, hiệp thông, đào luyện và sứ mệnh.

Vị Hồng y Tổng Giám mục Guayaquil nhấn mạnh rằng sợi chỉ xuyên suốt kết nối các yếu tố này chính là việc đồng hành. Việc đồng hành cần được thúc đẩy không chỉ trong những môi trường nơi mỗi người thực hiện công việc của mình, mà còn phải hướng đến lợi ích của toàn thể Giáo hội.

Ý tưởng này cũng được phản ánh qua những chia sẻ của đôi vợ chồng Solange Gregory Schila và Alisson Roberto Schila. Họ kể lại rằng cách tiếp cận không chỉ quan tâm đến những tổn thương, yếu đuối của các gia đình, mà còn nhìn nhận những nguồn lực và thế mạnh nơi họ, đã giúp đào sâu “ý thức thuộc về Giáo hội” của mình.

Giáo sư Stanislaus Chu Ilo, giáo sư nghiên cứu tại Trung tâm Công giáo Toàn cầu và Thần học Liên văn hóa thuộc Đại học DePaul ở Chicago, chia sẻ với Vatican News những điều tâm đắc nhất của ông sau cuộc gặp gỡ.

Ông nói: “Tôi mang theo niềm vui vì được thuộc về một Giáo hội quan tâm đến những vết thương và những đổ vỡ trong cuộc đời con người. Không phải để che đậy chúng hay nhanh chóng giải quyết chúng. Tôi nghĩ rằng cuộc gặp gỡ này đã giúp tôi nhận ra rằng chúng ta đang dành nhiều thời gian hơn để ở lại với những vết thương ấy. Đôi khi người ta muốn có một giải pháp tức thời, nhưng ở đây, tôi nhìn thấy một Giáo hội ở lại với những vết thương, chạm đến chúng, như ông Tôma đã chạm vào cạnh sườn bị thương của Đức Giêsu; và rồi sự biến đổi đã diễn ra.”

Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải nhìn nhận rằng mỗi người đều có một câu chuyện riêng, đồng thời đồng hành với họ trong bất cứ hoàn cảnh nào họ đang trải qua.

Những đề nghị nhằm đồng hành với các gia đình khi họ cảm thấy mong manh, yếu đuối

Khi được hỏi làm thế nào để đưa công việc đồng hành này vào thực tiễn, Giáo sư Chu Ilo đã đưa ra một số đề nghị.

Ông nói: “Trước hết, mỗi giáo xứ và mỗi giáo phận cần có một ban mục vụ hôn nhân và gia đình. Vị giám mục đến từ Philippines đã kể cho chúng tôi nghe về các điểm truyền giáo. Đôi khi, Giáo hội chỉ chờ người ta đến với mình. Nhưng giờ đây, chính Giáo hội phải đến với các gia đình; Giáo hội phải đi đến những vùng ngoại vi hiện sinh của cuộc đời, thay vì chờ cho đến khi người ta rơi vào khủng hoảng rồi mới tìm đến Giáo hội để xin giải pháp. Đó là một Giáo hội đồng hành.

Ông nói thêm: “Việc đồng hành đòi hỏi chúng ta sát cánh với mọi người trong từng giai đoạn của cuộc đời họ. Đó chính là điều Đức Thánh cha Lêô đã yêu cầu chúng ta ngay từ đầu cuộc hội nghị này.”

Giáo sư Chu Ilo nhắc lại rằng Đức Thánh cha Lêô đã đặt câu hỏi với các tham dự viên: “Khi cảm thấy mình mong manh, yếu đuối, người ta sẽ gặp thấy một Giáo hội như thế nào?”

Ông kết luận: “Tôi nghĩ rằng đó chính là Giáo hội mà tôi đã nhìn thấy trong những ngày vừa qua: một Giáo hội ở lại với những vết thương của con người.”

Tác giả: Deborah Castellano Lubov và Edoardo Giribaldi (vaticannews.va)

#giadinh #tonghuanAmorisLaetitia