Khi những tia nắng cuối cùng tắt dần trên mặt sông, lúc 18 giờ, hơn 1.500 tín hữu cầm nến trên tay đã lặng lẽ quây quần bên một bức tượng. Ngay sau Thánh lễ Chúa nhật kính trọng thể Đức Mẹ Mân Côi tại Nguyện đường Hội dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm, cộng đoàn ở lại để tham dự nghi thức làm phép tượng Đức Mẹ Tháo Gỡ Nút Thắt, do Linh mục Gioan Baotixita Phương Đình Toại, MI chủ sự, cùng sự hiện diện của Nữ tu Têrêsa Trì Thị Minh Thúy, Tổng Phụ trách Hội dòng, và các chị em trong Hội dòng.
Trong ánh nến, Cha Gioan Baotixita ngỏ lời với cộng đoàn về mối dây liên kết giữa Đức Maria với Đức Kitô và Hội thánh: trước hết Mẹ là Thân Mẫu Đức Kitô, nhưng Mẹ cũng là hình ảnh và mẫu gương của Hội thánh, nơi Hội thánh chiêm ngắm điều mà chính mình khát khao trở nên. Bài Tin mừng theo Thánh Luca được công bố, với lời ca ngợi của chính Đức Maria: "Linh hồn tôi ngợi khen Đức Chúa, thần trí tôi hớn hở vui mừng vì Thiên Chúa, Đấng cứu độ tôi" (Lc 1,46-47).
Rồi Cha Gioan Baotixita giang tay đọc lời nguyện làm phép. Có một hình ảnh trong lời nguyện ấy nói đúng vào tâm điểm của buổi tối: "Mẹ là Evà mới, nhờ Mẹ, Chúa đã phục hồi những gì Evà xưa đã đánh mất." Lời nguyện xin cho những ai chạy đến với Mẹ được "vững mạnh trong gian truân", được "kiên nhẫn trong nghịch cảnh", biết "kiếm tìm bình an, nỗ lực xây dựng công lý". Sau đó, Cha rảy nước thánh và xông hương bức tượng, trong khi ca đoàn cất lên bài Thánh ca Dâng Mẹ của Linh mục Hoài Đức quen thuộc.
Điều Evà buộc lại, Đức Maria tháo cởi
Lòng sùng kính Đức Mẹ Tháo Gỡ Nút Thắt gói trọn trong một xác tín rất cổ xưa của Hội thánh: điều mà tội bất tuân của bà Evà đã buộc lại, thì sự vâng phục của Đức Maria đã tháo cởi. Tư tưởng ấy có từ Thánh Irênê thành Lyon ở thế kỷ thứ II, và nhiều thế kỷ sau đã thành hình trong một bức tranh.
Khoảng năm 1700, họa sĩ Johann Schmidtner vẽ bức "Đức Maria, Đấng Tháo Gỡ Nút Thắt", nay còn được lưu giữ tại nhà thờ Perlach, thành phố Augsburg, nước Đức. Tranh diễn tả Đức Mẹ đứng uy nghi, các thiên thần trao cho Mẹ một dải băng dài chằng chịt những nút thắt, và Mẹ ân cần gỡ từng nút một, trong khi dưới chân đạp đầu con rắn xưa. Theo lưu truyền, bức tranh do một gia đình quý tộc vùng Augsburg đặt vẽ để tạ ơn: một đôi vợ chồng đứng trước nguy cơ tan vỡ đã chạy đến cùng Đức Mẹ, và mối bất hòa tưởng chừng bế tắc ấy đã được tháo gỡ cách lạ lùng. Lòng sùng kính này về sau lan rộng khắp thế giới, cách riêng nhờ Đức Giáo hoàng Phanxicô, người đã gặp bức ảnh trong thời gian ở Đức và mang lòng mến ấy về châu Mỹ Latinh.
Những nút thắt trên dải băng không ở đâu xa. Chúng là những khó khăn, ràng buộc và ngổn ngang trong gia đình cũng như trong tâm hồn mỗi người, những điều ta không tự mình tháo nổi.
Hai bờ một dòng sông
Bức tượng vừa được làm phép tối do nghệ nhân Hoàng Trung thực hiện trong vòng 25 ngày và được chính Cha Phương Đình Toại trao tặng cho Hội dòng. Ngài kể lại tâm tình đã dẫn mình đến quyết định ấy.
"Trong công việc, cha gặp rất nhiều người đang vất vả trong đời sống, mang những nút thắt trong tâm hồn", ngài chia sẻ. "Nhiều khi chính cha cũng chạy đến cầu nguyện với Đức Mẹ, bởi cha vẫn nhớ hình ảnh Đức Mẹ Tháo Gỡ Nút Thắt mà cha biết được từ chính Đức Giáo hoàng Phanxicô."
Điều đọng lại nơi ngài là chính vị trí của khuôn viên này. "Đứng trong khuôn viên Dòng Mến Thánh giá Thủ Thiêm, cha thấy bên kia sông là một thành phố rất đẹp, là cuộc sống vội vã mỗi ngày của chúng ta, còn bên này là tu viện tĩnh lặng. Cha muốn nhân dịp này tặng bức tượng cho tu viện, để sau này ai đến đây cầu nguyện đều có thể đến với Đức Mẹ, rồi từ nơi này nhìn về cuộc đời mình ở phía bên kia, cùng với Mẹ nhìn lại chính cuộc sống của mình, để Mẹ an ủi và giúp chúng ta vượt qua."
Hình ảnh hai bờ ấy nói nhiều về Sài Gòn hôm nay. Bên kia là một thành phố không ngủ, với những guồng quay công việc, những lo toan cơm áo, những mối tương quan rối như tơ vò. Bên này, bên một bức tượng, là lời mời dừng lại, đặt những nút thắt của mình vào đôi tay một người Mẹ.
Bởi Đức Maria chưa bao giờ giữ con người lại cho riêng mình. Mẹ tháo gỡ, để rồi dẫn đưa. Mỗi nút được cởi ra là một bước nhẹ hơn trên con đường trở về với Con của Mẹ, Đức Giêsu Kitô, nguồn mạch thật của mọi niềm hy vọng. Và từ nay, bên bờ sông Thủ Thiêm, có một bức tượng đứng đó như một dấu chỉ lặng lẽ mà bền bỉ: không có nút thắt nào của đời người, dù rối đến đâu, lại nằm ngoài tầm với của bàn tay hiền mẫu.
Tác giả: Hạo Nhiên
Hình: Thiên Phạm
Nguồn: Hội đồng Giám mục Việt Nam (hdgmvietnam.com)
