Trọng kính thưa quý Cha Giám Đốc, phó giám đốc, quý Cha, quý Soeur, quý anh chị trong ban Caritas. Định hướng của Hội Nghị Thường Niên năm nay lấy chủ đề: Gia Đình Sống Đức Ái. Như vậy, mục đích mà Hội Nghị nhắm tới đó là “Gia Đình Sống Yêu Thương”, “Tứ hải giai huynh đệ”, bốn bể tứ phương thiên hạ đều là anh em. Đây là định hướng chủ đạo cho năm 2026-2027, để làm sao gia đình Caritas trở nên một cộng đoàn thừa sai. Vì thế, Hội Nghị lấy “Đức Ái” làm chủ đạo, làm nền tảng, làm trọng tâm, làm nòng cốt, làm điểm quy chiếu cho mọi hoạt động của đại gia đình Caritas. Nếu gia đình Caritas mà không lấy đức ái làm nền tảng, làm cột trụ, làm tiêu chuẩn, làm thước đo thì không phải là Caritas.

Vì từ “Caritas” có nghĩa là đức ái, là agape, là tình yêu, bao dung, độ lượng, sự chia sẻ, hi sinh, tha thứ vô hạn. Caritas diễn tả tình yêu tự nguyện dâng hiến sâu xa cho sứ vụ. Chính Chúa Giêsu đã lấy đức ái làm nền tảng, làm trọng tâm cho toàn bộ Tin mừng cứu độ. Tất cả Kinh thánh đều được tóm gọn trong đức ái. Đức ái chính là sợi dây liên kết tuyệt hảo và là cột trụ của các nhân đức khác. Chúa Giêsu đã trả lời cho nhà thông luật đến chất vấn Ngài: “Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống làm gia nghiệp? Chúa Giêsu trả lời: “Ngươi hãy yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực và hết trí khôn ngươi. Ngươi hãy làm như vậy thì sẽ được sống” (Lc 10,28-28). Đó là giới răn thứ nhất và trọng nhất, và giới răn thứ hai là: “Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình”. Yêu thương người thân cận để chứng minh cho mọi người thấy là chúng ta có lòng yêu mến Thiên Chúa. Vì vậy, đức ái chính là thước đo về lòng yêu mến Thiên Chúa và cũng là thước đo về lòng yêu mến anh em. Bởi thế, Lề Luật được cô đọng lại trong thái độ yêu mến Thiên Chúa và yêu thương tha nhân. Chúa Giêsu đã ràng buộc hai giới răn này lại làm một, như hai mặt của cùng một đồng tiền. Chính đức ái đối với tha nhân làm cho chúng ta trở nên giống Chúa Giêsu hơn và chúng ta chính là hiện thân của Chúa Giêsu cho người khác.

Gia đình sống đức ái phải khởi đi từ tình yêu Thiên Chúa

Đức ái được bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa, vì “Thiên Chúa là Tình Yêu”. Bản chất và căn tính của Thiên Chúa là tình yêu, và tình yêu là tên gọi của Thiên Chúa. Cho nên, bản chất và căn tính của Caritas cũng là tình yêu. Thánh Gioan cho biết: “Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã tặng ban Con một, để ai tin vào Con của Người thì được sống muôn đời” (Ga 3,16-17). Đến như Con Một Thiên Chúa cũng không giữ lại, thì thử hỏi có gì quý giá hơn mà Thiên Chúa không tặng ban cho chúng ta? Thiết nghĩ, đây là câu Tin mừng hay nhất vì nó diễn tả được trọn vẹn và đủ đầy tình yêu của Thiên Chúa dành cho nhân loại, một tình yêu cao vời vợi và sâu thăm thẳm không sao hiểu thấu. Chính Chúa Giêsu dạy các môn đệ: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 13,34). Đó là trọng tâm, là nền tảng, là căn tính, là bản chất, là cốt lõi và là tinh hoa của Tin mừng. Vì: “yêu thương là chu toàn Lề Luật” (Rm 13,10), yêu thương là làm trọn Lề Luật. Thánh Gioan cũng xác quyết: “Nếu ai nói, tôi yêu mến Chúa mà lại ghét anh em mình, người ấy là một kẻ nói dối, và sự thật không ở nơi người ấy” (1 Ga 4,20). Cho nên, đức ái là giới răn đứng đầu trong các giới răn, và mọi giới răn phải hướng về đức ái.

Trong Thư Mục Vụ Năm Đức Tin HĐGMVN nói về mối liên hệ giữa đức tin và đức mến như sau: “Chính đức tin giúp chúng ta nhận ra Chúa Kitô và chính tình yêu Chúa thôi thúc chúng ta chạy đến phục vụ Chúa mỗi khi Người trở thành người thân cận của chúng ta trên mọi nẻo đường cuộc sống. Được Lời Chúa soi sáng và tình yêu Chúa thấm nhập trong suy nghĩ cũng như hành động, chúng ta sẽ trở nên những chứng tá đáng tin trong xã hội ngày nay”. (Số 7). Thánh Giacôbê cũng nói: “đức tin không việc làm là đức tin chết” (Gc 2, 17). Chính đức tin là động lực thúc đẩy chúng ta sống đức ái một cách sung mãn nhất. Vì thế, đức ái được coi là “hoàng hậu” của các nhân đức. Và đức ái đã đạt đến đỉnh khi Chúa Giêsu chịu chết trên cây thập giá. Tình yêu ấy chính là sức mạnh vạn năng để thanh tẩy và gội sạch tất cả mọi tội lỗi của nhân loại. Thiên Chúa cứu độ chính là Thiên Chúa biểu lộ tình yêu và lòng thương xót vô hạn của Ngài. Chúa Giêsu đã trở thành biểu tượng tình yêu của Cha như lời thánh Irênê khẳng định: “Đức Giêsu chính là lời chú giải về Cha, Đấng mà chưa có ai nhìn thấy bao giờ. Ngài trở thành hình ảnh của Thiên Chúa vô hình, là hình ảnh trung thực của bản thể Thiên Chúa. Ngài trở thành lời chú giải về Cha. Hành động của Đức Giêsu biểu lộ trên cây thập giá chính hành động của Chúa Cha. Ngài đã sống và làm tất cả là để Cha được tôn vinh. Ngài đã chu toàn thánh ý Cha một cách trọn vẹn. Như vậy, con đường cứu độ nhân loại chính là con đường tình yêu thập giá. Vì thế, mặc khải về tình yêu và lòng thương xót của Cha là trọng tâm và cao điểm Tin mừng Đức Giêsu rao giảng.

Bởi thế mà thánh Phaolô dạy: “Giá như tôi nói được các thứ tiếng của loài người và của các thiên thần đi nữa mà không có đức ái, thì tôi chẳng khác gì thanh la phèng phèng, chũm chọe xoang xoảng. Giá như tôi có được ơn nói tiên tri và biết hết mọi điều bí nhiệm, mọi lẽ cao siêu hay có được tất cả tài đức đến chuyển núi dời non mà không có đức mến, thì tôi cũng chẳng là gì cả. Giá như tôi đem hết gia tài cơ nghiệp mà bố thí, hay nộp cả thân xác tôi để chịu chết, mà không có đức mến thì cũng chẳng ích gì cho tôi” 1Cr 13, 1-13). Tôi có là “thiên tài” mà không có đức mến thì cũng kể bằng không vậy. Cho nên, đức ái siêu việt lên trên mọi quyền lực thần thiêng và vượt lên trên sự toàn năng của con người. Cho dù chúng ta có tài giỏi, khôn ngoan, thông minh thượng trí, cũng chẳng là gì nếu không có đức mến. Vì vậy, chúng ta đừng bao giờ tự hào, tự cao, tự đại, tự đắc và tự phụ về những thành công của mình. Nếu không có đức mến, thì tất cả mọi sự kể như bằng không trước mặt Thiên Chúa. Vì thế, đức ái trở thành luật tối thượng, trở thành mệnh lệnh tuyệt đối cho mọi cách hành xử của chúng ta, và chúng ta được mời gọi: “Anh em hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,48).

Giá trị của gia đình sống đức ái

Giá trị của gia đình sống đức ái không dựa trên nhân cách, nhân vị và nhân phẩm, không dựa trên sự giàu sang, phú quý, địa vị, quyền lực, danh vọng nhưng dựa trên đức ái. Đức ái trở thành tiêu chuẩn, trở thành thước đo về nhân cách, nhân phẩm và đức độ của từng người. Gia đình sống đức ái phải thể hiện tình yêu trong chân lý, trong sự thật và trong sự thiện. Qua đó, đức ái sẽ giúp chúng ta đi vào trong lộ trình của Thiên Chúa, để đạt tới cùng đích, đạt tới con đường hoàn thiện của Phúc Âm. Vì thế, đức ái phải được tỏ lộ bằng sự hi sinh cao độ, sự cho đi mà không mong phần thưởng. Đức ái yêu thương vô hạn, tha thứ vô hạn, bao dung, độ lượng và quảng đại với hết mọi hạng người. Đức ái không chỉ là tình cảm trao ban, là sợi dây liên kết, là mối tình giao hảo giữa mọi người với nhau, nhưng còn là tình yêu sâu thẳm từ bên trong được bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa. Sống đức ái không phải để khoa trương, vênh váo, lên mặt, nhưng là hành động đầy tính nhân văn, khiêm nhường, nhỏ bé như Chúa Giêsu dạy: “Việc tay phải làm đừng cho tay trái biết, vì Cha anh em trên trời thấu suốt những gì bí ẩn nơi lòng người” (Mt 6, 1-6), để qua đó, sức mạnh kỳ diệu và quyền năng vô biên của Thiên Chúa sẽ được biểu lộ trọn vẹn trong sự khiêm nhu.

Đức ái sẽ giúp chúng ta sống viên mãn trong tình yêu, và tâm của chúng ta sẽ: “Tâm bất biến giữa lòng đời vạn biến”. Cho dù chúng ta có gặp phải cảnh phong ba bão táp, triều cường, sóng thần, lốc xoáy hay bão tố, thì lòng mỗi người vẫn bình an, vì chúng ta biết, Thiên Chúa luôn ở với chúng ta, nên không có một sức mạnh hay bất cứ một thế lực sự dữ nào có thể làm hại được chúng ta. Nếu chúng ta không biết yêu thương nhau, không có lòng trắc ẩn, không có sự thấu cảm, trái tim của chúng ta coi như đã bị đóng băng, đã bị chết khô, nó không còn có giá trị gì nữa. Cho nên, người ta nói: “Bắc Cực không phải là nơi lạnh nhất, nhưng là nơi lòng người khi sống vô tâm, vô tình và vô cảm đối với người anh chị em đồng loại”. Câu chuyện cô bé Duyệt Duyệt bị tai nạn bên Trung Quốc cách đây mấy năm. Chúng ta đừng quên Di Chúc quý nhất Chúa Giêsu để lại đó là: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em, và người ta cứ dấu này mà nhận biết anh em là môn đệ của Thầy” (Ga 15, 16-17). Vì thế, chúng ta hãy để cho Lời Chúa ăn sâu và thấm đẫm cuộc đời của chúng ta. Chúng ta đừng tìm cách dập tắt đức ái, đừng trốn chạy yêu thương và đừng thoái thác sứ mệnh yêu thương, nhưng hãy yêu thương không ngừng để đức ái luôn được biểu lộ. Chúng ta hãy quảng đại tha thứ khi bị tổn thương hay khi bị xúc phạm nặng nề. Vì đức ái là đỉnh điểm của toàn bộ hành trình đức tin và đời sống Kitô Giáo. Không có đức ái, Kitô Giáo sẽ không tồn tại, và toàn bộ Kinh thánh sẽ không có giá trị. Đức ái sẽ mở rộng trái tim và lòng trí của chúng ta để cho ân sủng của Thiên Chúa được chiếu soi, thiêu đốt và nung nấu tâm hồn chúng ta. Cho nên, đức ái chính là tinh hoa của Tin mừng, là con đường hoàn thiện Phúc Âm, là con đường hoàn hảo, và là con đường ngắn nhất để chúng ta lên trời một cách nhanh nhất.

Sống đức ái phải đặt lợi ích của tổ chức lên trên lợi ích cá nhân

Gia đình sống đức ái phải biết đặt lợi ích của tổ chức, của hiệp hội lên trên lợi ích của riêng mình, biết hi sinh quên mình vì người khác, yêu thương chỉ vì yêu thương, phục vụ chỉ vì yêu thương và cho đi chỉ vì yêu thương. Qua đó, đức ái sẽ được lan tỏa, sẽ truyền cảm hứng và sẽ cảm hóa được rất rất nhiều người. Mẹ Teresa Calcutta, là một tấm gương ngời sáng cho tất cả chúng ta. Tình yêu của Mẹ dành cho những người nghèo khổ, bệnh tật, què quặt, đui mù, những người bị bỏ rơi, những người vô gia cư và những người dưới đáy xã hội là không sao kể xiết. Mẹ đã làm thay đổi biết bao cuộc đời và đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong lịch sử nhân loại. Mẹ làm được những điều đó là nhờ mẹ có một tâm hồn rộng mở và một trái tim to lớn để ôm lấy tất cả. Mẹ đã làm những việc nhỏ bé bằng trái tim to lớn và rộng mở. Qua đó, Chúa đã chúc phúc cho những công việc Mẹ làm để danh Chúa được cả sáng và được tôn vinh.

Trong bài nói chuyện sáng thứ Tư ngày 15/5/2024, Đức Thánh cha nói rằng: “Lòng bác ái Kitô giáo hay agape được sống bằng cách yêu thương người nghèo, người không được yêu thương và những người không yêu thương chúng ta, bằng việc tha thứ cho tất cả những người đã xúc phạm đến chúng ta và bằng việc chúc lành cho những người nguyền rủa chúng ta. Với ân sủng của Chúa Thánh Thần và nhờ sức mạnh tình yêu cứu chuộc của Chúa Kitô, chúng ta có thể yêu thương như Chúa dạy, và hơn cả tình bạn, tình cảm gia đình hay lòng nhân từ đối với người khác, đức mến là một món quà đến từ Thiên Chúa, hướng đến việc yêu mến Người trên hết mọi sự và yêu thương tha nhân như chính mình”. Ngài mời gọi chúng ta hãy cầu nguyện, xin Chúa gia tăng lòng bác ái của chúng ta, ban cho chúng ta một trái tim rộng mở và quảng đại để không thờ ơ với nhu cầu của người khác, để trở thành những người mang đức ái Kitô giáo đến với mọi người bằng lòng quảng đại và sự phục vụ khiêm tốn.

Cho nên, gia đình Caritas phải thể hiện được sự hiệp nhất, yêu thương, chia sẻ, hợp tác, biết đồng cảm, đồng sinh, đồng tử vì nhau và cho nhau, không gây mâu thuẫn, không gây xung đột, không tìm cách phá hoại, không tìm cách chia rẽ bè phái, nhưng hãy biết sống khiêm nhường, hủy mình ra không, biết tôn trọng, biết lắng nghe và biết dẹp bỏ cái tôi của mình.

Gia đình Caritas phải thể hiện được tình yêu hiến tặng nhưng không, một tình yêu đủ đầy, một tình yêu trọn vẹn, một tình yêu cao thượng, một tình yêu bất khuất, một tình yêu trổi vượt lên trên mọi tình yêu và làm cho tình yêu ấy trở thành bất tử, trường tồn. Tình yêu đó, sẽ dẫn đưa chúng ta đạt đến sự viên mãn trong tình yêu của Thiên Chúa và sẽ dẫn đưa chúng ta đạt đến “Đức ái thần linh, đức ái vẹn toàn”, đức ái siêu thoát vượt lên trên mọi giới hạn và sự yếu đuối của chúng ta.

Sống và thực thi chân lý trong đức ái

Thánh Phaolô khuyên dạy chúng ta: “Sống theo sự thật trong đức ái” (Ep 4,15). Điều này rất quan trọng vì ngày nay nhiều người đã nhân danh sự thật, muốn bênh vực sự thật, bảo vệ sự thật, biện hộ thay cho sự thật, nhưng điều đáng sợ nhất là sự thật đang bị nhiều người lợi dụng cho mục đích của mình. Vì họ muốn được nổi tiếng, được mọi người tôn vinh, ca tụng, tung hô, cho nên họ đã nhân danh sự thật để hạ thấp phẩm giá, làm nhục, bôi nhọ, lên án, phê bình, chỉ trích cốt để loại trừ và triệt hạ đối phương. Họ dùng sự thật như là một loại vũ khí tối tân có sức công phá mãnh liệt, không gì có thể ngăn cản lại được. Sống đức ái không thể đẩy nạn nhân đi đến chỗ mất hết phẩm giá, đẩy họ đến chỗ tuyệt vọng và loại họ ra khỏi ơn cứu độ. Bảo vệ sự thật, bảo vệ chân lý mà đánh mất đi giá trị của Tin mừng cứu độ thì việc bảo vệ ấy sẽ không có giá trị. Chân lý trong đức ái là để cứu người chứ không phải để giết người. Sự thật mà không có đức ái thì rất dễ dẫn đến chỗ “bạo lực tinh thần và thiêng liêng”. Bác ái mà không có sự thật thì sẽ trở thành dung túng, bao che, đồng lõa. Sự thật mà không có đức ái nó sẽ làm cho chúng ta trở thành quan tòa phán xét lạnh lùng.

Nói sự thật trong đức ái đòi hỏi chúng ta cần phải thanh luyện tâm hồn mình, uốn lưỡi bảy lần trước khi nói. Chúng ta thường rất giỏi biện minh cho mình “Tôi chỉ nói sự thật thôi, tôi chỉ nói lên tiếng nói của mình cho mọi người biết để mà tránh...”, nhưng đàng sau những luận điệu ấy là biết bao nhiêu ẩn ý, tôi là người dám nói, dám vạch trần, dám lên tiếng... nhưng câu hỏi được đặt ra là: Tôi đang nói vì yêu thương hay vì ghen tức? Tôi nói để xây dựng hay là để gây chia rẽ? Tôi thực sự muốn cứu người hay là giết người? Tôi đang bảo vệ sự thật hay là để bảo vệ chính mình? Tôi thực sự muốn họ được chữa lành hay muốn họ bị loại trừ ra khỏi nhóm? Chúng ta muốn lên tiếng bảo vệ sự thật, nhưng phải đúng vào thời điểm, đúng nơi, đúng chỗ, đúng cách, đúng thẩm quyền để không gây thiệt hại cho người khác về nhân phẩm cũng như về tinh thần. Nếu không biết cách sửa dạy, chúng ta sẽ đẩy họ đi đến con đường cùng, đến huyệt mộ.

Câu chuyện Con Khỉ Bị Trúng Thương

Cho nên, nói sự thật trong đức ái đòi hỏi chúng ta phải phân biệt được tội và người. Chúng ta ghét tội, nhưng không ghét người có tội. Tội cần phải được gọi tên, sai lầm cần được sửa chữa vì: “Thánh nhân nào cũng có một quá khứ và tội nhân nào cũng có một tương lai”. Tội nhân vẫn là con người và người mắc sai lầm vẫn có phẩm giá. Người lầm đường, lạc lối vẫn được Thiên Chúa yêu thương và tha thứ. Người có tội vẫn có cơ hội hoán cải để làm lại cuộc đời. Người vấp ngã vẫn có thể đứng dậy để bước tiếp. Vì thế, chúng ta đừng loại trừ nhau.

Chúng ta cần tránh việc chỉ thẳng mặt: “nó là kẻ xấu” thay vì nói “người ấy đã làm một việc xấu”; “người đó hết thuốc chữa” thay vì nói “người ấy cần được cứu chữa”; “loại người đó không được thương xót” thay vì nói “người ấy cần sự tha thứ”... vì một khi chúng ta đồng nhất tội lỗi với chính con người của họ, chúng ta dễ cho mình có quyền lên án, phán xét, trù dập, chà đạp, khinh bỉ, miệt thị, hạ nhục... và chúng ta sẽ vui mừng, sung sướng hả hê khi thấy họ đau khổ và tuyệt vọng. Chúng ta cần nhớ, đức ái dạy chúng ta đi tìm và cứu những gì đã hư mất: “Ta đến là để đi tìm và cứu những gì đã hư mất” (Lc 19,10). Một người có thể mắc nhiều lỗi lầm nghiêm trọng, nhưng không vì thế mà chúng ta sẵn sàng hủy diệt nhân phẩm của họ. Một giám đốc có thể không điều hành tốt, không hoàn thành trách nhiệm, nghĩa vụ và bổn phận được giao phó, nhưng không vì thế mà chúng ta coi thường, khinh thị, thiếu sự tôn trọng và bất cộng tác. Không phải chúng ta thấy được những giới hạn, những khiếm khuyết, những sự bất toàn của họ rồi chúng ta tìm cách chê bai và nói những lời mỉa mai. Chúng ta không thể chống lại sai trái bằng một sự sai trái khác. Chúng ta không thể lên án nạn nhân và cuối cùng biến mình thành nạn nhân. Nhiều khi chúng ta muốn làm cho tổ chức của mình trở nên trong sạch và tốt hơn, nhưng vô tình lại gieo vào những mầm bệnh độc hại và có thể gây ra sự chia rẽ sâu sắc giữa các thành viên và cuối cùng gia đình sẽ tan nát. Chúng ta cần phải nhớ, sự thật là chính Chúa, chân lý là chính Chúa và chân lý thuộc về Chúa. Cho nên, sự thật không thể đi ngược lại với đức ái và lòng thương xót của Thiên Chúa.

Vì thế, sống chân lý trong đức ái đòi hỏi mỗi người phải biết phán đoán và phân định được điều cần nói công khai và điều cần nói riêng tư. Chính Chúa Giêsu đã dạy chúng ta khi muốn sửa lỗi một ai đó: “Anh hãy đi sửa lỗi nó, chỉ một mình anh với nó mà thôi, nếu nó không nghe, hãy đem theo một hai nhân chứng và nếu nó vẫn không chịu nghe thì hãy trình với cộng đoàn” (Mt 18,15-17). Lộ trình này Chúa dạy chúng ta đừng bêu xấu, đừng làm nhục, đừng hạ thấp phẩm giá, đừng vội vàng hấp tấp, nhưng bắt đầu bằng sự kín đáo, để không làm cho hối nhân bị mất mặt, bị xấu hổ... và điều quan trọng nhất là để mình “được lại người anh em”. Cho nên, đức ái trong chân lý không dạy chúng ta phải thắng đối phương bằng mọi giá, bằng những cuộc tranh luận, không cần chứng minh mình là đúng, người khác là sai. Mục tiêu của việc sửa lỗi là làm sao để “được lại người anh em”, còn không thì việc sửa lỗi sẽ đi lệch ra khỏi giá trị của Tin mừng. Sửa lỗi phải mở ra con đường sống cho người có lỗi. Lên án nạn nhân không cho phép mình trở thành nạn nhân, bảo vệ sự thật không đồng nghĩa với trả thù, lên án tội ác không có nghĩa tự cho mình là quan tòa. Có những việc chúng ta cần phải giữ kín để bảo vệ nạn nhân. Khi chưa đủ chứng cứ thì chớ vội vàng kết án. Chúng ta cần phải có kỷ luật thiêng liêng, kỷ luật trí tuệ và kỷ luật truyền thông. Có những lúc xử lý nhanh là tốt, nhưng chậm lại tốt hơn. Vì tốc độ không phải lúc nào cũng đúng, cũng hay, cũng chính xác. Chậm để suy tư, chậm để kiểm chứng, chậm để cầu nguyện, chậm để bớt giận, chậm để tránh những điều đáng tiếc có thể xảy ra, chậm để có cơ hội cho ân sủng Chúa chiếu soi và biến đổi. Có nhiều thông tin trên mạng không phải vì người ta quá ác, mà vì thông tin nó đi quá nhanh không sao kiểm soát được, và “Tam sao sẽ thất bổn”.

Gia đình sống đức ái phải có khả năng sửa lỗi và nhận lỗi

Khả năng sửa sai, xin lỗi và nhận lỗi là điều hết sức khó khăn. Chúng ta đừng sợ xấu hổ, mất mặt, mất danh dự khi nói lời xin lỗi. Xin lỗi là thần dược chữa lành và phục hồi phẩm giá của mình một cách nhanh nhất. Nói sự thật trong đức ái cần một thứ ngôn ngữ được thanh tẩy, vì có những từ ngữ mang tính hủy diệt và bị dán nhãn như: “Loại đó”, “bọn đó”, “phe đó”, “lũ đó”, “thành phần đó”..., những từ ngữ này sẽ làm nghèo khả năng yêu thương, tha thứ, dễ gây ra những vết thương lòng, mang nặng tính chất miệt thị và có tính sát thương cao. Sống đức ái không biến lời nói trở thành liều thuốc cực độc, một lời nói chân thành vì tình yêu sẽ có sức cảm hóa được tội nhân trở về với Thiên Chúa. Sự thật mà không có đức ái sẽ không thể trổ sinh hoa trái. Một hội đoàn lớn mạnh và phát triển không có nghĩa là hội đoàn đó không bao giờ gặp những vấn đề khó khăn, những thách đố, những thăng trầm, những khủng hoảng, nhưng điều quan trọng là họ biết đem những vấn đề khó khăn và thử thách đó vào trong lời cầu nguyện, trong sự đối thoại, phân định, lắng nghe, khiêm nhường, tìm ra giải pháp tốt nhất và hoán cải. Nói sự thật trong đức ái đòi hỏi phải có sự khiêm nhường trí tuệ, nó sẽ giúp chúng ta tránh được sự vượt quá mức và có sự công bằng hơn. Nói sự thật trong đức ái nhiều lúc cần phải tập sự im lặng khi cần thiết, đó không phải là sự hèn nhát hay nhu nhược nhưng nó diễn tả sự khôn ngoan cao độ, vì người khôn ngoan là người biết nói khi cần phải nói và biết im lặng khi cần phải im lặng.

Thay vì cùng nhau xây dựng, vun đắp, tìm kiếm ý Chúa, thì lại tìm cách thắng đối phương. Thay vì phân định, thì lại phân rẽ. Thay vì lắng nghe, thì lại bịt tai và dán nhãn. Thay vì đối thoại, thì lại chụp mũ. Thay vì sửa lỗi trong tình huynh đệ, thì lại lôi kéo đám đông để gây áp lực. Khi chân lý bị biến thành cờ hiệu của phe nhóm, nó sẽ đánh mất đi giá trị của Tin mừng. Sống đức ái mà không bảo vệ được người bị hại thì chưa phải sống đức ái. Vì thế, nói sự thật trong đức ái là nói đúng theo cung cách của Thiên Chúa: có lúc dịu dàng, có lúc mạnh mẽ, nhưng mục đích là để cứu độ. Cho nên, chúng ta cần đào tạo lương tâm, học cách tôn trọng sự thật, danh dự, công ích, công bằng, bác ái, trách nhiệm, nghĩa vụ, bổn phận và xây dựng sự hiệp nhất yêu thương. Gia đình sống đức ái cần tránh những hiềm khích, những hiểu lầm, những sự ích kỷ, nghi kỵ, hẹp hòi, nhỏ nhoi, bon chen, ghen tỵ, phá hoại, gây chia rẽ, bè phái, xung đột và đừng bao giờ lấy mình làm trung tâm, làm tiêu chuẩn để kết án người khác. Thánh Phaolô khuyên dạy: “Đừng để lời độc địa nào thốt ra từ miệng anh em, nhưng nếu cần, hãy nói những lời tốt đẹp, có sức xây dựng, đem lại ơn ích cho người nghe” (x. Ep 4,29). Nói sự thật trong đức ái là chúng ta phải chịu mọi trách nhiệm về lời nói của mình. Đức ái đích thực sẽ: “không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật” (1 Cr 13,6). Sống đức ái trong chân lý sẽ không vui vì sự dữ bị phơi bày. Đức ái chỉ vui khi thấy nạn nhân được chữa lành. Nếu chúng ta cảm thấy thỏa mãn và hả hê trước sự sụp đổ và đau khổ của người khác thì đó là dấu hiệu cho chúng ta thấy, chúng ta không sống đức ái theo các giá trị và chuẩn mực của Tin mừng, và chúng ta đang đi ngược lại với ý định của Thiên Chúa.

Chúng ta cần phải ghi lòng tạc dạ những lời giáo huấn của Thánh Phaolô để đem ra thi hành trong đời sống: “Đức mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Đức mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, hy vọng tất cả, chịu đựng tất cả” (1 Cr 13, 12-13). Đức ái chính là sự thánh thiện tối cao. Cuối cùng nói sự thật trong đức ái cốt là để giúp mọi người trở nên thánh, để cho họ luôn được sống trong sự viên mãn của ân sủng. Một người càng gần gũi với Thiên Chúa thì họ càng gần gũi với sự thật, vì tình yêu, sự thật và chân lý là chính Chúa.

Để kết thúc con xin mượn lời của thánh Fulgentiô nói rất tuyệt như sau: “Đức ái đã lôi kéo Chúa Kitô từ trời xuống đất, thì nhờ đức ái, Chúa Kitô sẽ kéo chúng ta từ đất lên trời”, và Mẹ Teresa Calcutta cũng nói rất hay: “Đức ái như trời cao, như biển rộng và sâu thẳm như Đại Dương. Nhưng Biển sẽ vơi và sẽ khô cạn nếu thiếu đi những giọt nước”. Và con thiết nghĩ, chính quý cha và quý anh chị sẽ là những giọt nước hãy làm cho Biển Cả tình yêu của Chúa Giêsu sẽ không bao giờ bị khô cạn.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa dạy chúng con: “Hãy yêu kẻ thù và làm ơn cho kẻ ghét anh em, hãy chúc lành cho kẻ nguyền rủa anh em và cầu nguyện cho kẻ vu khống và ngược đãi anh em”. Chính Chúa đã quảng đại tha thứ và cầu nguyện cho những kẻ bắt bớ, đánh đòn, xỉ nhục và giết chết Chúa khi nói: “Lạy Cha, xin tha cho họ vì họ không biết việc họ làm”. Đó là chân lý và là bài học quý nhất mà chúng con cần phải khắc cốt ghi tâm. Xin Chúa ban ơn thanh tẩy môi miệng, lòng trí, trái tim và linh hồn của chúng con. Xin Chúa đặt vào lòng chúng con tình yêu của Chúa, xin Chúa chiếm ngự và biến đổi trái tim chai đá của chúng con thành trái tim của Chúa, để chúng con luôn biết sống yêu thương và đem tình yêu của Chúa đến với mọi người, để chúng con trở thành hiện thân tình yêu của Chúa cho mọi người và để qua đó danh Chúa được cả sáng và được tôn vinh qua những công việc nhỏ bé của chúng con.

Tài Liệu Tham Khảo

1. THÔNG ĐIỆP CARITAS IN VERITATE - BÁC ÁI TRONG CHÂN LÝ Bản dịch của UB. Giáo Lý Đức Tin và TT Mục Vụ TGP. Saigon
2. Trích từ bài Đức Ái Trong Chân lý của Lm. Anmai, CSsR
3. Đức Bênêđictô XVI, Deus Caritas Est (2005), số 6, 31.
4. Đức Giáo hoàng Phanxicô, Fratelli Tutti (2020), số 83.
5. Đức Giáo hoàng Phanxicô, Bài giảng tại Nhà thờ Thánh Marta (2016).
6. Đức ái: Thước đo của tâm hồn, tác giả Lm. Anmai CSsR
7. PHÂN ĐỊNH TRONG ÁNH SÁNG CHÂN LÝ VÀ ĐỨC BÁC ÁI, tác giả Lm. Anmai, CSsR

Nguồn: caritasvietnam.org

14:55:12 dblclick "Gia đình sống đức ái" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=false
14:55:32 dblclick "Caritas Việt Nam (20/10/2026) – Sau đây là bài chia sẻ với chủ đề "Gia đình sống đức ái" của Linh mục Antôn Maria Lê Sỹ Dương, O.F.M.Conv., tại Hội nghị Thường niên 2026 của Caritas Việt Nam." sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=true
14:57:19 dblclick "Gia đình sống đức ái

Caritas Việt Nam (20/10/2026) – Sau đây là bài chia sẻ với chủ đề "Gia đình sống đức ái" của Linh mục Antôn Maria Lê Sỹ Dương, O.F.M.Conv., tại Hội nghị Thường niên 2026 của Caritas Việt Nam." sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=true
14:57:31 dblclick "Trọng kính thưa quý Cha Giám Đốc, phó giám đốc, quý Cha, quý Soeur, quý anh chị trong ban Caritas. Định hướng của Hội Nghị Thường Niên năm nay lấy chủ đề: Gia Đình Sống Đức Ái. Như vậy, mục đích mà Hội Nghị nhắm tới đó là "Gia Đình Sống Yêu Thương", "Tứ hải giai huynh đệ", bốn bể tứ phương thiên hạ đều là anh em. Đây là định hướng chủ đạo cho năm 2026-2027, để làm sao gia đình Caritas trở nên một cộng đoàn thừa sai. Vì thế, Hội Nghị lấy "Đức Ái" làm chủ đạo, làm nền tảng, làm trọng tâm, làm nòng cốt, làm điểm quy chiếu cho mọi hoạt động của đại gia đình Caritas. Nếu gia đình Caritas mà không lấy đức ái làm nền tảng, làm cột trụ, làm tiêu chuẩn, làm thước đo thì không phải là Caritas.

Vì từ "Caritas" có nghĩa là đức ái, là agape, là tình yêu, bao dung, độ lượng, sự chia sẻ, hi sinh, tha thứ vô hạn. Caritas diễn tả tình yêu tự nguyện dâng hiến sâu xa cho sứ vụ. Chính Chúa Giêsu đã lấy đức ái làm nền tảng, làm trọng tâm cho toàn bộ Tin mừng cứu độ. Tất cả Kinh thánh đều được tóm gọn trong đức ái. Đức ái chính là sợi dây liên kết tuyệt hảo và là cột trụ của các nhân đức khác. Chúa Giêsu đã trả lời cho nhà thông luật đến chất vấn Ngài: "Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống làm gia nghiệp? Chúa Giêsu trả lời: "Ngươi hãy yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực và hết trí khôn ngươi. Ngươi hãy làm như vậy thì sẽ được sống" (Lc 10,28-28). Đó là giới răn thứ nhất và trọng nhất, và giới răn thứ hai là: "Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình". Yêu thương người thân cận để chứng minh cho mọi người thấy là chúng ta có lòng yêu mến Thiên Chúa. Vì vậy, đức ái chính là thước đo về lòng yêu mến Thiên Chúa và cũng là thước đo về lòng yêu mến anh em. Bởi thế, Lề Luật được cô đọng lại trong thái độ yêu mến Thiên Chúa và yêu thương tha nhân. Chúa Giêsu đã ràng buộc hai giới răn này lại làm một, như hai mặt của cùng một đồng tiền. Chính đức ái đối với tha nhân làm cho chúng ta trở nên giống Chúa Giêsu hơn và chúng ta chính là hiện thân của Chúa Giêsu cho người khác.

Gia đình sống đức ái phải khởi đi từ tình yêu Thiên Chúa

Đức ái được bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa, vì "Thiên Chúa là Tình Yêu". Bản chất và căn tính của Thiên Chúa là tình yêu, và tình yêu là tên gọi của Thiên Chúa. Cho nên, bản chất và căn tính của Caritas cũng là tình yêu. Thánh Gioan cho biết: "Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã tặng ban Con một, để ai tin vào Con của Người thì được sống muôn đời" (Ga 3,16-17). Đến như Con Một Thiên Chúa cũng không giữ lại, thì thử hỏi có gì quý giá hơn mà Thiên Chúa không tặng ban cho chúng ta? Thiết nghĩ, đây là câu Tin mừng hay nhất vì nó diễn tả được trọn vẹn và đủ đầy tình yêu của Thiên Chúa dành cho nhân loại, một tình yêu cao vời vợi và sâu thăm thẳm không sao hiểu thấu. Chính Chúa Giêsu dạy các môn đệ: "Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em" (Ga 13,34). Đó là trọng tâm, là nền tảng, là căn tính, là bản chất, là cốt lõi và là tinh hoa của Tin mừng. Vì: "yêu thương là chu toàn Lề Luật" (Rm 13,10), yêu thương là làm trọn Lề Luật. Thánh Gioan cũng xác quyết: "Nếu ai nói, tôi yêu mến Chúa mà lại ghét anh em mình, người ấy là một kẻ nói dối, và sự thật không ở nơi người ấy" (1 Ga 4,20). Cho nên, đức ái là giới răn đứng đầu trong các giới răn, và mọi giới răn phải hướng về đức ái.

Trong Thư Mục Vụ Năm Đức Tin HĐGMVN nói về mối liên hệ giữa đức tin và đức mến như sau: "Chính đức tin giúp chúng ta nhận ra Chúa Kitô và chính tình yêu Chúa thôi thúc chúng ta chạy đến phục vụ Chúa mỗi khi Người trở thành người thân cận của chúng ta trên mọi nẻo đường cuộc sống. Được Lời Chúa soi sáng và tình yêu Chúa thấm nhập trong suy nghĩ cũng như hành động, chúng ta sẽ trở nên những chứng tá đáng tin trong xã hội ngày nay". (Số 7). Thánh Giacôbê cũng nói: "đức tin không việc làm là đức tin chết" (Gc 2, 17). Chính đức tin là động lực thúc đẩy chúng ta sống đức ái một cách sung mãn nhất. Vì thế, đức ái được coi là "hoàng hậu" của các nhân đức. Và đức ái đã đạt đến đỉnh khi Chúa Giêsu chịu chết trên cây thập giá. Tình yêu ấy chính là sức mạnh vạn năng để thanh tẩy và gội sạch tất cả mọi tội lỗi của nhân loại. Thiên Chúa cứu độ chính là Thiên Chúa biểu lộ tình yêu và lòng thương xót vô hạn của Ngài. Chúa Giêsu đã trở thành biểu tượng tình yêu của Cha như lời thánh Irênê khẳng định: "Đức Giêsu chính là lời chú giải về Cha, Đấng mà chưa có ai nhìn thấy bao giờ. Ngài trở thành hình ảnh của Thiên Chúa vô hình, là hình ảnh trung thực của bản thể Thiên Chúa. Ngài trở thành lời chú giải về Cha. Hành động của Đức Giêsu biểu lộ trên cây thập giá chính hành động của Chúa Cha. Ngài đã sống và làm tất cả là để Cha được tôn vinh. Ngài đã chu toàn thánh ý Cha một cách trọn vẹn. Như vậy, con đường cứu độ nhân loại chính là con đường tình yêu thập giá. Vì thế, mặc khải về tình yêu và lòng thương xót của Cha là trọng tâm và cao điểm Tin mừng Đức Giêsu rao giảng.

Bởi thế mà thánh Phaolô dạy: "Giá như tôi nói được các thứ tiếng của loài người và của các thiên thần đi nữa mà không có đức ái, thì tôi chẳng khác gì thanh la phèng phèng, chũm chọe xoang xoảng. Giá như tôi có được ơn nói tiên tri và biết hết mọi điều bí nhiệm, mọi lẽ cao siêu hay có được tất cả tài đức đến chuyển núi dời non mà không có đức mến, thì tôi cũng chẳng là gì cả. Giá như tôi đem hết gia tài cơ nghiệp mà bố thí, hay nộp cả thân xác tôi để chịu chết, mà không có đức mến thì cũng chẳng ích gì cho tôi" 1Cr 13, 1-13). Tôi có là "thiên tài" mà không có đức mến thì cũng kể bằng không vậy. Cho nên, đức ái siêu việt lên trên mọi quyền lực thần thiêng và vượt lên trên sự toàn năng của con người. Cho dù chúng ta có tài giỏi, khôn ngoan, thông minh thượng trí, cũng chẳng là gì nếu không có đức mến. Vì vậy, chúng ta đừng bao giờ tự hào, tự cao, tự đại, tự đắc và tự phụ về những thành công của mình. Nếu không có đức mến, thì tất cả mọi sự kể như bằng không trước mặt Thiên Chúa. Vì thế, đức ái trở thành luật tối thượng, trở thành mệnh lệnh tuyệt đối cho mọi cách hành xử của chúng ta, và chúng ta được mời gọi: "Anh em hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện" (Mt 5,48).

Giá trị của gia đình sống đức ái

Giá trị của gia đình sống đức ái không dựa trên nhân cách, nhân vị và nhân phẩm, không dựa trên sự giàu sang, phú quý, địa vị, quyền lực, danh vọng nhưng dựa trên đức ái. Đức ái trở thành tiêu chuẩn, trở thành thước đo về nhân cách, nhân phẩm và đức độ của từng người. Gia đình sống đức ái phải thể hiện tình yêu trong chân lý, trong sự thật và trong sự thiện. Qua đó, đức ái sẽ giúp chúng ta đi vào trong lộ trình của Thiên Chúa, để đạt tới cùng đích, đạt tới con đường hoàn thiện của Phúc Âm. Vì thế, đức ái phải được tỏ lộ bằng sự hi sinh cao độ, sự cho đi mà không mong phần thưởng. Đức ái yêu thương vô hạn, tha thứ vô hạn, bao dung, độ lượng và quảng đại với hết mọi hạng người. Đức ái không chỉ là tình cảm trao ban, là sợi dây liên kết, là mối tình giao hảo giữa mọi người với nhau, nhưng còn là tình yêu sâu thẳm từ bên trong được bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa. Sống đức ái không phải để khoa trương, vênh váo, lên mặt, nhưng là hành động đầy tính nhân văn, khiêm nhường, nhỏ bé như Chúa Giêsu dạy: "Việc tay phải làm đừng cho tay trái biết, vì Cha anh em trên trời thấu suốt những gì bí ẩn nơi lòng người" (Mt 6, 1-6), để qua đó, sức mạnh kỳ diệu và quyền năng vô biên của Thiên Chúa sẽ được biểu lộ trọn vẹn trong sự khiêm nhu.

Đức ái sẽ giúp chúng ta sống viên mãn trong tình yêu, và tâm của chúng ta sẽ: "Tâm bất biến giữa lòng đời vạn biến". Cho dù chúng ta có gặp phải cảnh phong ba bão táp, triều cường, sóng thần, lốc xoáy hay bão tố, thì lòng mỗi người vẫn bình an, vì chúng ta biết, Thiên Chúa luôn ở với chúng ta, nên không có một sức mạnh hay bất cứ một thế lực sự dữ nào có thể làm hại được chúng ta. Nếu chúng ta không biết yêu thương nhau, không có lòng trắc ẩn, không có sự thấu cảm, trái tim của chúng ta coi như đã bị đóng băng, đã bị chết khô, nó không còn có giá trị gì nữa. Cho nên, người ta nói: "Bắc Cực không phải là nơi lạnh nhất, nhưng là nơi lòng người khi sống vô tâm, vô tình và vô cảm đối với người anh chị em đồng loại". Câu chuyện cô bé Duyệt Duyệt bị tai nạn bên Trung Quốc cách đây mấy năm. Chúng ta đừng quên Di Chúc quý nhất Chúa Giêsu để lại đó là: "Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em, và người ta cứ dấu này mà nhận biết anh em là môn đệ của Thầy" (Ga 15, 16-17). Vì thế, chúng ta hãy để cho Lời Chúa ăn sâu và thấm đẫm cuộc đời của chúng ta. Chúng ta đừng tìm cách dập tắt đức ái, đừng trốn chạy yêu thương và đừng thoái thác sứ mệnh yêu thương, nhưng hãy yêu thương không ngừng để đức ái luôn được biểu lộ. Chúng ta hãy quảng đại tha thứ khi bị tổn thương hay khi bị xúc phạm nặng nề. Vì đức ái là đỉnh điểm của toàn bộ hành trình đức tin và đời sống Kitô Giáo. Không có đức ái, Kitô Giáo sẽ không tồn tại, và toàn bộ Kinh thánh sẽ không có giá trị. Đức ái sẽ mở rộng trái tim và lòng trí của chúng ta để cho ân sủng của Thiên Chúa được chiếu soi, thiêu đốt và nung nấu tâm hồn chúng ta. Cho nên, đức ái chính là tinh hoa của Tin mừng, là con đường hoàn thiện Phúc Âm, là con đường hoàn hảo, và là con đường ngắn nhất để chúng ta lên trời một cách nhanh nhất.

Sống đức ái phải đặt lợi ích của tổ chức lên trên lợi ích cá nhân

Gia đình sống đức ái phải biết đặt lợi ích của tổ chức, của hiệp hội lên trên lợi ích của riêng mình, biết hi sinh quên mình vì người khác, yêu thương chỉ vì yêu thương, phục vụ chỉ vì yêu thương và cho đi chỉ vì yêu thương. Qua đó, đức ái sẽ được lan tỏa, sẽ truyền cảm hứng và sẽ cảm hóa được rất rất nhiều người. Mẹ Teresa Calcutta, là một tấm gương ngời sáng cho tất cả chúng ta. Tình yêu của Mẹ dành cho những người nghèo khổ, bệnh tật, què quặt, đui mù, những người bị bỏ rơi, những người vô gia cư và những người dưới đáy xã hội là không sao kể xiết. Mẹ đã làm thay đổi biết bao cuộc đời và đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong lịch sử nhân loại. Mẹ làm được những điều đó là nhờ mẹ có một tâm hồn rộng mở và một trái tim to lớn để ôm lấy tất cả. Mẹ đã làm những việc nhỏ bé bằng trái tim to lớn và rộng mở. Qua đó, Chúa đã chúc phúc cho những công việc Mẹ làm để danh Chúa được cả sáng và được tôn vinh.

Trong bài nói chuyện sáng thứ Tư ngày 15/5/2024, Đức Thánh cha nói rằng: "Lòng bác ái Kitô giáo hay agape được sống bằng cách yêu thương người nghèo, người không được yêu thương và những người không yêu thương chúng ta, bằng việc tha thứ cho tất cả những người đã xúc phạm đến chúng ta và bằng việc chúc lành cho những người nguyền rủa chúng ta. Với ân sủng của Chúa Thánh Thần và nhờ sức mạnh tình yêu cứu chuộc của Chúa Kitô, chúng ta có thể yêu thương như Chúa dạy, và hơn cả tình bạn, tình cảm gia đình hay lòng nhân từ đối với người khác, đức mến là một món quà đến từ Thiên Chúa, hướng đến việc yêu mến Người trên hết mọi sự và yêu thương tha nhân như chính mình". Ngài mời gọi chúng ta hãy cầu nguyện, xin Chúa gia tăng lòng bác ái của chúng ta, ban cho chúng ta một trái tim rộng mở và quảng đại để không thờ ơ với nhu cầu của người khác, để trở thành những người mang đức ái Kitô giáo đến với mọi người bằng lòng quảng đại và sự phục vụ khiêm tốn.

Cho nên, gia đình Caritas phải thể hiện được sự hiệp nhất, yêu thương, chia sẻ, hợp tác, biết đồng cảm, đồng sinh, đồng tử vì nhau và cho nhau, không gây mâu thuẫn, không gây xung đột, không tìm cách phá hoại, không tìm cách chia rẽ bè phái, nhưng hãy biết sống khiêm nhường, hủy mình ra không, biết tôn trọng, biết lắng nghe và biết dẹp bỏ cái tôi của mình.

 Gia đình Caritas phải thể hiện được tình yêu hiến tặng nhưng không, một tình yêu đủ đầy, một tình yêu trọn vẹn, một tình yêu cao thượng, một tình yêu bất khuất, một tình yêu trổi vượt lên trên mọi tình yêu và làm cho tình yêu ấy trở thành bất tử, trường tồn. Tình yêu đó, sẽ dẫn đưa chúng ta đạt đến sự viên mãn trong tình yêu của Thiên Chúa và sẽ dẫn đưa chúng ta đạt đến "Đức ái thần linh, đức ái vẹn toàn", đức ái siêu thoát vượt lên trên mọi giới hạn và sự yếu đuối của chúng ta.

Sống và thực thi chân lý trong đức ái

Thánh Phaolô khuyên dạy chúng ta: "Sống theo sự thật trong đức ái" (Ep 4,15). Điều này rất quan trọng vì ngày nay nhiều người đã nhân danh sự thật, muốn bênh vực sự thật, bảo vệ sự thật, biện hộ thay cho sự thật, nhưng điều đáng sợ nhất là sự thật đang bị nhiều người lợi dụng cho mục đích của mình. Vì họ muốn được nổi tiếng, được mọi người tôn vinh, ca tụng, tung hô, cho nên họ đã nhân danh sự thật để hạ thấp phẩm giá, làm nhục, bôi nhọ, lên án, phê bình, chỉ trích cốt để loại trừ và triệt hạ đối phương. Họ dùng sự thật như là một loại vũ khí tối tân có sức công phá mãnh liệt, không gì có thể ngăn cản lại được. Sống đức ái không thể đẩy nạn nhân đi đến chỗ mất hết phẩm giá, đẩy họ đến chỗ tuyệt vọng và loại họ ra khỏi ơn cứu độ. Bảo vệ sự thật, bảo vệ chân lý mà đánh mất đi giá trị của Tin mừng cứu độ thì việc bảo vệ ấy sẽ không có giá trị. Chân lý trong đức ái là để cứu người chứ không phải để giết người. Sự thật mà không có đức ái thì rất dễ dẫn đến chỗ "bạo lực tinh thần và thiêng liêng". Bác ái mà không có sự thật thì sẽ trở thành dung túng, bao che, đồng lõa. Sự thật mà không có đức ái nó sẽ làm cho chúng ta trở thành quan tòa phán xét lạnh lùng.

Nói sự thật trong đức ái đòi hỏi chúng ta cần phải thanh luyện tâm hồn mình, uốn lưỡi bảy lần trước khi nói. Chúng ta thường rất giỏi biện minh cho mình "Tôi chỉ nói sự thật thôi, tôi chỉ nói lên tiếng nói của mình cho mọi người biết để mà tránh...", nhưng đàng sau những luận điệu ấy là biết bao nhiêu ẩn ý, tôi là người dám nói, dám vạch trần, dám lên tiếng... nhưng câu hỏi được đặt ra là: Tôi đang nói vì yêu thương hay vì ghen tức? Tôi nói để xây dựng hay là để gây chia rẽ? Tôi thực sự muốn cứu người hay là giết người? Tôi đang bảo vệ sự thật hay là để bảo vệ chính mình? Tôi thực sự muốn họ được chữa lành hay muốn họ bị loại trừ ra khỏi nhóm? Chúng ta muốn lên tiếng bảo vệ sự thật, nhưng phải đúng vào thời điểm, đúng nơi, đúng chỗ, đúng cách, đúng thẩm quyền để không gây thiệt hại cho người khác về nhân phẩm cũng như về tinh thần. Nếu không biết cách sửa dạy, chúng ta sẽ đẩy họ đi đến con đường cùng, đến huyệt mộ.

Câu chuyện Con Khỉ Bị Trúng Thương

Cho nên, nói sự thật trong đức ái đòi hỏi chúng ta phải phân biệt được tội và người. Chúng ta ghét tội, nhưng không ghét người có tội. Tội cần phải được gọi tên, sai lầm cần được sửa chữa vì: "Thánh nhân nào cũng có một quá khứ và tội nhân nào cũng có một tương lai". Tội nhân vẫn là con người và người mắc sai lầm vẫn có phẩm giá. Người lầm đường, lạc lối vẫn được Thiên Chúa yêu thương và tha thứ. Người có tội vẫn có cơ hội hoán cải để làm lại cuộc đời. Người vấp ngã vẫn có thể đứng dậy để bước tiếp. Vì thế, chúng ta đừng loại trừ nhau.

Chúng ta cần tránh việc chỉ thẳng mặt: "nó là kẻ xấu" thay vì nói "người ấy đã làm một việc xấu"; "người đó hết thuốc chữa" thay vì nói "người ấy cần được cứu chữa"; "loại người đó không được thương xót" thay vì nói "người ấy cần sự tha thứ"... vì một khi chúng ta đồng nhất tội lỗi với chính con người của họ, chúng ta dễ cho mình có quyền lên án, phán xét, trù dập, chà đạp, khinh bỉ, miệt thị, hạ nhục... và chúng ta sẽ vui mừng, sung sướng hả hê khi thấy họ đau khổ và tuyệt vọng. Chúng ta cần nhớ, đức ái dạy chúng ta đi tìm và cứu những gì đã hư mất: "Ta đến là để đi tìm và cứu những gì đã hư mất" (Lc 19,10). Một người có thể mắc nhiều lỗi lầm nghiêm trọng, nhưng không vì thế mà chúng ta sẵn sàng hủy diệt nhân phẩm của họ. Một giám đốc có thể không điều hành tốt, không hoàn thành trách nhiệm, nghĩa vụ và bổn phận được giao phó, nhưng không vì thế mà chúng ta coi thường, khinh thị, thiếu sự tôn trọng và bất cộng tác. Không phải chúng ta thấy được những giới hạn, những khiếm khuyết, những sự bất toàn của họ rồi chúng ta tìm cách chê bai và nói những lời mỉa mai. Chúng ta không thể chống lại sai trái bằng một sự sai trái khác. Chúng ta không thể lên án nạn nhân và cuối cùng biến mình thành nạn nhân. Nhiều khi chúng ta muốn làm cho tổ chức của mình trở nên trong sạch và tốt hơn, nhưng vô tình lại gieo vào những mầm bệnh độc hại và có thể gây ra sự chia rẽ sâu sắc giữa các thành viên và cuối cùng gia đình sẽ tan nát. Chúng ta cần phải nhớ, sự thật là chính Chúa, chân lý là chính Chúa và chân lý thuộc về Chúa. Cho nên, sự thật không thể đi ngược lại với đức ái và lòng thương xót của Thiên Chúa.

Vì thế, sống chân lý trong đức ái đòi hỏi mỗi người phải biết phán đoán và phân định được điều cần nói công khai và điều cần nói riêng tư. Chính Chúa Giêsu đã dạy chúng ta khi muốn sửa lỗi một ai đó: "Anh hãy đi sửa lỗi nó, chỉ một mình anh với nó mà thôi, nếu nó không nghe, hãy đem theo một hai nhân chứng và nếu nó vẫn không chịu nghe thì hãy trình với cộng đoàn" (Mt 18,15-17). Lộ trình này Chúa dạy chúng ta đừng bêu xấu, đừng làm nhục, đừng hạ thấp phẩm giá, đừng vội vàng hấp tấp, nhưng bắt đầu bằng sự kín đáo, để không làm cho hối nhân bị mất mặt, bị xấu hổ... và điều quan trọng nhất là để mình "được lại người anh em". Cho nên, đức ái trong chân lý không dạy chúng ta phải thắng đối phương bằng mọi giá, bằng những cuộc tranh luận, không cần chứng minh mình là đúng, người khác là sai. Mục tiêu của việc sửa lỗi là làm sao để "được lại người anh em", còn không thì việc sửa lỗi sẽ đi lệch ra khỏi giá trị của Tin mừng. Sửa lỗi phải mở ra con đường sống cho người có lỗi. Lên án nạn nhân không cho phép mình trở thành nạn nhân, bảo vệ sự thật không đồng nghĩa với trả thù, lên án tội ác không có nghĩa tự cho mình là quan tòa. Có những việc chúng ta cần phải giữ kín để bảo vệ nạn nhân. Khi chưa đủ chứng cứ thì chớ vội vàng kết án. Chúng ta cần phải có kỷ luật thiêng liêng, kỷ luật trí tuệ và kỷ luật truyền thông. Có những lúc xử lý nhanh là tốt, nhưng chậm lại tốt hơn. Vì tốc độ không phải lúc nào cũng đúng, cũng hay, cũng chính xác. Chậm để suy tư, chậm để kiểm chứng, chậm để cầu nguyện, chậm để bớt giận, chậm để tránh những điều đáng tiếc có thể xảy ra, chậm để có cơ hội cho ân sủng Chúa chiếu soi và biến đổi. Có nhiều thông tin trên mạng không phải vì người ta quá ác, mà vì thông tin nó đi quá nhanh không sao kiểm soát được, và "Tam sao sẽ thất bổn".

Gia đình sống đức ái phải có khả năng sửa lỗi và nhận lỗi

Khả năng sửa sai, xin lỗi và nhận lỗi là điều hết sức khó khăn. Chúng ta đừng sợ xấu hổ, mất mặt, mất danh dự khi nói lời xin lỗi. Xin lỗi là thần dược chữa lành và phục hồi phẩm giá của mình một cách nhanh nhất. Nói sự thật trong đức ái cần một thứ ngôn ngữ được thanh tẩy, vì có những từ ngữ mang tính hủy diệt và bị dán nhãn như: "Loại đó", "bọn đó", "phe đó", "lũ đó", "thành phần đó"..., những từ ngữ này sẽ làm nghèo khả năng yêu thương, tha thứ, dễ gây ra những vết thương lòng, mang nặng tính chất miệt thị và có tính sát thương cao. Sống đức ái không biến lời nói trở thành liều thuốc cực độc, một lời nói chân thành vì tình yêu sẽ có sức cảm hóa được tội nhân trở về với Thiên Chúa. Sự thật mà không có đức ái sẽ không thể trổ sinh hoa trái. Một hội đoàn lớn mạnh và phát triển không có nghĩa là hội đoàn đó không bao giờ gặp những vấn đề khó khăn, những thách đố, những thăng trầm, những khủng hoảng, nhưng điều quan trọng là họ biết đem những vấn đề khó khăn và thử thách đó vào trong lời cầu nguyện, trong sự đối thoại, phân định, lắng nghe, khiêm nhường, tìm ra giải pháp tốt nhất và hoán cải. Nói sự thật trong đức ái đòi hỏi phải có sự khiêm nhường trí tuệ, nó sẽ giúp chúng ta tránh được sự vượt quá mức và có sự công bằng hơn. Nói sự thật trong đức ái nhiều lúc cần phải tập sự im lặng khi cần thiết, đó không phải là sự hèn nhát hay nhu nhược nhưng nó diễn tả sự khôn ngoan cao độ, vì người khôn ngoan là người biết nói khi cần phải nói và biết im lặng khi cần phải im lặng.

Thay vì cùng nhau xây dựng, vun đắp, tìm kiếm ý Chúa, thì lại tìm cách thắng đối phương. Thay vì phân định, thì lại phân rẽ. Thay vì lắng nghe, thì lại bịt tai và dán nhãn. Thay vì đối thoại, thì lại chụp mũ. Thay vì sửa lỗi trong tình huynh đệ, thì lại lôi kéo đám đông để gây áp lực. Khi chân lý bị biến thành cờ hiệu của phe nhóm, nó sẽ đánh mất đi giá trị của Tin mừng. Sống đức ái mà không bảo vệ được người bị hại thì chưa phải sống đức ái. Vì thế, nói sự thật trong đức ái là nói đúng theo cung cách của Thiên Chúa: có lúc dịu dàng, có lúc mạnh mẽ, nhưng mục đích là để cứu độ. Cho nên, chúng ta cần đào tạo lương tâm, học cách tôn trọng sự thật, danh dự, công ích, công bằng, bác ái, trách nhiệm, nghĩa vụ, bổn phận và xây dựng sự hiệp nhất yêu thương. Gia đình sống đức ái cần tránh những hiềm khích, những hiểu lầm, những sự ích kỷ, nghi kỵ, hẹp hòi, nhỏ nhoi, bon chen, ghen tỵ, phá hoại, gây chia rẽ, bè phái, xung đột và đừng bao giờ lấy mình làm trung tâm, làm tiêu chuẩn để kết án người khác. Thánh Phaolô khuyên dạy: "Đừng để lời độc địa nào thốt ra từ miệng anh em, nhưng nếu cần, hãy nói những lời tốt đẹp, có sức xây dựng, đem lại ơn ích cho người nghe" (x. Ep 4,29). Nói sự thật trong đức ái là chúng ta phải chịu mọi trách nhiệm về lời nói của mình. Đức ái đích thực sẽ: "không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật" (1 Cr 13,6). Sống đức ái trong chân lý sẽ không vui vì sự dữ bị phơi bày. Đức ái chỉ vui khi thấy nạn nhân được chữa lành. Nếu chúng ta cảm thấy thỏa mãn và hả hê trước sự sụp đổ và đau khổ của người khác thì đó là dấu hiệu cho chúng ta thấy, chúng ta không sống đức ái theo các giá trị và chuẩn mực của Tin mừng, và chúng ta đang đi ngược lại với ý định của Thiên Chúa.

Chúng ta cần phải ghi lòng tạc dạ những lời giáo huấn của Thánh Phaolô để đem ra thi hành trong đời sống: "Đức mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Đức mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, hy vọng tất cả, chịu đựng tất cả" (1 Cr 13, 12-13). Đức ái chính là sự thánh thiện tối cao. Cuối cùng nói sự thật trong đức ái cốt là để giúp mọi người trở nên thánh, để cho họ luôn được sống trong sự viên mãn của ân sủng. Một người càng gần gũi với Thiên Chúa thì họ càng gần gũi với sự thật, vì tình yêu, sự thật và chân lý là chính Chúa.

Để kết thúc con xin mượn lời của thánh Fulgentiô nói rất tuyệt như sau: "Đức ái đã lôi kéo Chúa Kitô từ trời xuống đất, thì nhờ đức ái, Chúa Kitô sẽ kéo chúng ta từ đất lên trời", và Mẹ Teresa Calcutta cũng nói rất hay: "Đức ái như trời cao, như biển rộng và sâu thẳm như Đại Dương. Nhưng Biển sẽ vơi và sẽ khô cạn nếu thiếu đi những giọt nước". Và con thiết nghĩ, chính quý cha và quý anh chị sẽ là những giọt nước hãy làm cho Biển Cả tình yêu của Chúa Giêsu sẽ không bao giờ bị khô cạn.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa dạy chúng con: "Hãy yêu kẻ thù và làm ơn cho kẻ ghét anh em, hãy chúc lành cho kẻ nguyền rủa anh em và cầu nguyện cho kẻ vu khống và ngược đãi anh em". Chính Chúa đã quảng đại tha thứ và cầu nguyện cho những kẻ bắt bớ, đánh đòn, xỉ nhục và giết chết Chúa khi nói: "Lạy Cha, xin tha cho họ vì họ không biết việc họ làm". Đó là chân lý và là bài học quý nhất mà chúng con cần phải khắc cốt ghi tâm. Xin Chúa ban ơn thanh tẩy môi miệng, lòng trí, trái tim và linh hồn của chúng con. Xin Chúa đặt vào lòng chúng con tình yêu của Chúa, xin Chúa chiếm ngự và biến đổi trái tim chai đá của chúng con thành trái tim của Chúa, để chúng con luôn biết sống yêu thương và đem tình yêu của Chúa đến với mọi người, để chúng con trở thành hiện thân tình yêu của Chúa cho mọi người và để qua đó danh Chúa được cả sáng và được tôn vinh qua những công việc nhỏ bé của chúng con.

 Tài Liệu Tham Khảo:
1. THÔNG ĐIỆP CARITAS IN VERITATE - BÁC ÁI TRONG CHÂN LÝ Bản dịch của UB. Giáo Lý Đức Tin và TT Mục Vụ TGP. Saigon
2. Trích từ bài Đức Ái Trong Chân lý của Lm. Anmai, CSsR
3. Đức Bênêđictô XVI, Deus Caritas Est (2005), số 6, 31.
4. Đức Giáo hoàng Phanxicô, Fratelli Tutti (2020), số 83.
5. Đức Giáo hoàng Phanxicô, Bài giảng tại Nhà thờ Thánh Marta (2016).
6. Đức ái: Thước đo của tâm hồn, tác giả Lm. Anmai CSsR
7. PHÂN ĐỊNH TRONG ÁNH SÁNG CHÂN LÝ VÀ ĐỨC BÁC ÁI, tác giả Lm. Anmai, CSsR

Nguồn: caritasvietnam.org" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=true
14:57:34 dblclick "Trọng kính thưa quý Cha Giám Đốc, phó giám đốc, quý Cha, quý Soeur, quý anh chị trong ban Caritas. Định hướng của Hội Nghị Thường Niên năm nay lấy chủ đề: Gia Đình Sống Đức Ái. Như vậy, mục đích mà Hội Nghị nhắm tới đó là "Gia Đình Sống Yêu Thương", "Tứ hải giai huynh đệ", bốn bể tứ phương thiên hạ đều là anh em. Đây là định hướng chủ đạo cho năm 2026-2027, để làm sao gia đình Caritas trở nên một cộng đoàn thừa sai. Vì thế, Hội Nghị lấy "Đức Ái" làm chủ đạo, làm nền tảng, làm trọng tâm, làm nòng cốt, làm điểm quy chiếu cho mọi hoạt động của đại gia đình Caritas. Nếu gia đình Caritas mà không lấy đức ái làm nền tảng, làm cột trụ, làm tiêu chuẩn, làm thước đo thì không phải là Caritas.

Vì từ "Caritas" có nghĩa là đức ái, là agape, là tình yêu, bao dung, độ lượng, sự chia sẻ, hi sinh, tha thứ vô hạn. Caritas diễn tả tình yêu tự nguyện dâng hiến sâu xa cho sứ vụ. Chính Chúa Giêsu đã lấy đức ái làm nền tảng, làm trọng tâm cho toàn bộ Tin mừng cứu độ. Tất cả Kinh thánh đều được tóm gọn trong đức ái. Đức ái chính là sợi dây liên kết tuyệt hảo và là cột trụ của các nhân đức khác. Chúa Giêsu đã trả lời cho nhà thông luật đến chất vấn Ngài: "Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống làm gia nghiệp? Chúa Giêsu trả lời: "Ngươi hãy yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực và hết trí khôn ngươi. Ngươi hãy làm như vậy thì sẽ được sống" (Lc 10,28-28). Đó là giới răn thứ nhất và trọng nhất, và giới răn thứ hai là: "Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình". Yêu thương người thân cận để chứng minh cho mọi người thấy là chúng ta có lòng yêu mến Thiên Chúa. Vì vậy, đức ái chính là thước đo về lòng yêu mến Thiên Chúa và cũng là thước đo về lòng yêu mến anh em. Bởi thế, Lề Luật được cô đọng lại trong thái độ yêu mến Thiên Chúa và yêu thương tha nhân. Chúa Giêsu đã ràng buộc hai giới răn này lại làm một, như hai mặt của cùng một đồng tiền. Chính đức ái đối với tha nhân làm cho chúng ta trở nên giống Chúa Giêsu hơn và chúng ta chính là hiện thân của Chúa Giêsu cho người khác.

Gia đình sống đức ái phải khởi đi từ tình yêu Thiên Chúa

Đức ái được bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa, vì "Thiên Chúa là Tình Yêu". Bản chất và căn tính của Thiên Chúa là tình yêu, và tình yêu là tên gọi của Thiên Chúa. Cho nên, bản chất và căn tính của Caritas cũng là tình yêu. Thánh Gioan cho biết: "Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã tặng ban Con một, để ai tin vào Con của Người thì được sống muôn đời" (Ga 3,16-17). Đến như Con Một Thiên Chúa cũng không giữ lại, thì thử hỏi có gì quý giá hơn mà Thiên Chúa không tặng ban cho chúng ta? Thiết nghĩ, đây là câu Tin mừng hay nhất vì nó diễn tả được trọn vẹn và đủ đầy tình yêu của Thiên Chúa dành cho nhân loại, một tình yêu cao vời vợi và sâu thăm thẳm không sao hiểu thấu. Chính Chúa Giêsu dạy các môn đệ: "Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em" (Ga 13,34). Đó là trọng tâm, là nền tảng, là căn tính, là bản chất, là cốt lõi và là tinh hoa của Tin mừng. Vì: "yêu thương là chu toàn Lề Luật" (Rm 13,10), yêu thương là làm trọn Lề Luật. Thánh Gioan cũng xác quyết: "Nếu ai nói, tôi yêu mến Chúa mà lại ghét anh em mình, người ấy là một kẻ nói dối, và sự thật không ở nơi người ấy" (1 Ga 4,20). Cho nên, đức ái là giới răn đứng đầu trong các giới răn, và mọi giới răn phải hướng về đức ái.

Trong Thư Mục Vụ Năm Đức Tin HĐGMVN nói về mối liên hệ giữa đức tin và đức mến như sau: "Chính đức tin giúp chúng ta nhận ra Chúa Kitô và chính tình yêu Chúa thôi thúc chúng ta chạy đến phục vụ Chúa mỗi khi Người trở thành người thân cận của chúng ta trên mọi nẻo đường cuộc sống. Được Lời Chúa soi sáng và tình yêu Chúa thấm nhập trong suy nghĩ cũng như hành động, chúng ta sẽ trở nên những chứng tá đáng tin trong xã hội ngày nay". (Số 7). Thánh Giacôbê cũng nói: "đức tin không việc làm là đức tin chết" (Gc 2, 17). Chính đức tin là động lực thúc đẩy chúng ta sống đức ái một cách sung mãn nhất. Vì thế, đức ái được coi là "hoàng hậu" của các nhân đức. Và đức ái đã đạt đến đỉnh khi Chúa Giêsu chịu chết trên cây thập giá. Tình yêu ấy chính là sức mạnh vạn năng để thanh tẩy và gội sạch tất cả mọi tội lỗi của nhân loại. Thiên Chúa cứu độ chính là Thiên Chúa biểu lộ tình yêu và lòng thương xót vô hạn của Ngài. Chúa Giêsu đã trở thành biểu tượng tình yêu của Cha như lời thánh Irênê khẳng định: "Đức Giêsu chính là lời chú giải về Cha, Đấng mà chưa có ai nhìn thấy bao giờ. Ngài trở thành hình ảnh của Thiên Chúa vô hình, là hình ảnh trung thực của bản thể Thiên Chúa. Ngài trở thành lời chú giải về Cha. Hành động của Đức Giêsu biểu lộ trên cây thập giá chính hành động của Chúa Cha. Ngài đã sống và làm tất cả là để Cha được tôn vinh. Ngài đã chu toàn thánh ý Cha một cách trọn vẹn. Như vậy, con đường cứu độ nhân loại chính là con đường tình yêu thập giá. Vì thế, mặc khải về tình yêu và lòng thương xót của Cha là trọng tâm và cao điểm Tin mừng Đức Giêsu rao giảng.

Bởi thế mà thánh Phaolô dạy: "Giá như tôi nói được các thứ tiếng của loài người và của các thiên thần đi nữa mà không có đức ái, thì tôi chẳng khác gì thanh la phèng phèng, chũm chọe xoang xoảng. Giá như tôi có được ơn nói tiên tri và biết hết mọi điều bí nhiệm, mọi lẽ cao siêu hay có được tất cả tài đức đến chuyển núi dời non mà không có đức mến, thì tôi cũng chẳng là gì cả. Giá như tôi đem hết gia tài cơ nghiệp mà bố thí, hay nộp cả thân xác tôi để chịu chết, mà không có đức mến thì cũng chẳng ích gì cho tôi" 1Cr 13, 1-13). Tôi có là "thiên tài" mà không có đức mến thì cũng kể bằng không vậy. Cho nên, đức ái siêu việt lên trên mọi quyền lực thần thiêng và vượt lên trên sự toàn năng của con người. Cho dù chúng ta có tài giỏi, khôn ngoan, thông minh thượng trí, cũng chẳng là gì nếu không có đức mến. Vì vậy, chúng ta đừng bao giờ tự hào, tự cao, tự đại, tự đắc và tự phụ về những thành công của mình. Nếu không có đức mến, thì tất cả mọi sự kể như bằng không trước mặt Thiên Chúa. Vì thế, đức ái trở thành luật tối thượng, trở thành mệnh lệnh tuyệt đối cho mọi cách hành xử của chúng ta, và chúng ta được mời gọi: "Anh em hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện" (Mt 5,48).

Giá trị của gia đình sống đức ái

Giá trị của gia đình sống đức ái không dựa trên nhân cách, nhân vị và nhân phẩm, không dựa trên sự giàu sang, phú quý, địa vị, quyền lực, danh vọng nhưng dựa trên đức ái. Đức ái trở thành tiêu chuẩn, trở thành thước đo về nhân cách, nhân phẩm và đức độ của từng người. Gia đình sống đức ái phải thể hiện tình yêu trong chân lý, trong sự thật và trong sự thiện. Qua đó, đức ái sẽ giúp chúng ta đi vào trong lộ trình của Thiên Chúa, để đạt tới cùng đích, đạt tới con đường hoàn thiện của Phúc Âm. Vì thế, đức ái phải được tỏ lộ bằng sự hi sinh cao độ, sự cho đi mà không mong phần thưởng. Đức ái yêu thương vô hạn, tha thứ vô hạn, bao dung, độ lượng và quảng đại với hết mọi hạng người. Đức ái không chỉ là tình cảm trao ban, là sợi dây liên kết, là mối tình giao hảo giữa mọi người với nhau, nhưng còn là tình yêu sâu thẳm từ bên trong được bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa. Sống đức ái không phải để khoa trương, vênh váo, lên mặt, nhưng là hành động đầy tính nhân văn, khiêm nhường, nhỏ bé như Chúa Giêsu dạy: "Việc tay phải làm đừng cho tay trái biết, vì Cha anh em trên trời thấu suốt những gì bí ẩn nơi lòng người" (Mt 6, 1-6), để qua đó, sức mạnh kỳ diệu và quyền năng vô biên của Thiên Chúa sẽ được biểu lộ trọn vẹn trong sự khiêm nhu.

Đức ái sẽ giúp chúng ta sống viên mãn trong tình yêu, và tâm của chúng ta sẽ: "Tâm bất biến giữa lòng đời vạn biến". Cho dù chúng ta có gặp phải cảnh phong ba bão táp, triều cường, sóng thần, lốc xoáy hay bão tố, thì lòng mỗi người vẫn bình an, vì chúng ta biết, Thiên Chúa luôn ở với chúng ta, nên không có một sức mạnh hay bất cứ một thế lực sự dữ nào có thể làm hại được chúng ta. Nếu chúng ta không biết yêu thương nhau, không có lòng trắc ẩn, không có sự thấu cảm, trái tim của chúng ta coi như đã bị đóng băng, đã bị chết khô, nó không còn có giá trị gì nữa. Cho nên, người ta nói: "Bắc Cực không phải là nơi lạnh nhất, nhưng là nơi lòng người khi sống vô tâm, vô tình và vô cảm đối với người anh chị em đồng loại". Câu chuyện cô bé Duyệt Duyệt bị tai nạn bên Trung Quốc cách đây mấy năm. Chúng ta đừng quên Di Chúc quý nhất Chúa Giêsu để lại đó là: "Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em, và người ta cứ dấu này mà nhận biết anh em là môn đệ của Thầy" (Ga 15, 16-17). Vì thế, chúng ta hãy để cho Lời Chúa ăn sâu và thấm đẫm cuộc đời của chúng ta. Chúng ta đừng tìm cách dập tắt đức ái, đừng trốn chạy yêu thương và đừng thoái thác sứ mệnh yêu thương, nhưng hãy yêu thương không ngừng để đức ái luôn được biểu lộ. Chúng ta hãy quảng đại tha thứ khi bị tổn thương hay khi bị xúc phạm nặng nề. Vì đức ái là đỉnh điểm của toàn bộ hành trình đức tin và đời sống Kitô Giáo. Không có đức ái, Kitô Giáo sẽ không tồn tại, và toàn bộ Kinh thánh sẽ không có giá trị. Đức ái sẽ mở rộng trái tim và lòng trí của chúng ta để cho ân sủng của Thiên Chúa được chiếu soi, thiêu đốt và nung nấu tâm hồn chúng ta. Cho nên, đức ái chính là tinh hoa của Tin mừng, là con đường hoàn thiện Phúc Âm, là con đường hoàn hảo, và là con đường ngắn nhất để chúng ta lên trời một cách nhanh nhất.

Sống đức ái phải đặt lợi ích của tổ chức lên trên lợi ích cá nhân

Gia đình sống đức ái phải biết đặt lợi ích của tổ chức, của hiệp hội lên trên lợi ích của riêng mình, biết hi sinh quên mình vì người khác, yêu thương chỉ vì yêu thương, phục vụ chỉ vì yêu thương và cho đi chỉ vì yêu thương. Qua đó, đức ái sẽ được lan tỏa, sẽ truyền cảm hứng và sẽ cảm hóa được rất rất nhiều người. Mẹ Teresa Calcutta, là một tấm gương ngời sáng cho tất cả chúng ta. Tình yêu của Mẹ dành cho những người nghèo khổ, bệnh tật, què quặt, đui mù, những người bị bỏ rơi, những người vô gia cư và những người dưới đáy xã hội là không sao kể xiết. Mẹ đã làm thay đổi biết bao cuộc đời và đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong lịch sử nhân loại. Mẹ làm được những điều đó là nhờ mẹ có một tâm hồn rộng mở và một trái tim to lớn để ôm lấy tất cả. Mẹ đã làm những việc nhỏ bé bằng trái tim to lớn và rộng mở. Qua đó, Chúa đã chúc phúc cho những công việc Mẹ làm để danh Chúa được cả sáng và được tôn vinh.

Trong bài nói chuyện sáng thứ Tư ngày 15/5/2024, Đức Thánh cha nói rằng: "Lòng bác ái Kitô giáo hay agape được sống bằng cách yêu thương người nghèo, người không được yêu thương và những người không yêu thương chúng ta, bằng việc tha thứ cho tất cả những người đã xúc phạm đến chúng ta và bằng việc chúc lành cho những người nguyền rủa chúng ta. Với ân sủng của Chúa Thánh Thần và nhờ sức mạnh tình yêu cứu chuộc của Chúa Kitô, chúng ta có thể yêu thương như Chúa dạy, và hơn cả tình bạn, tình cảm gia đình hay lòng nhân từ đối với người khác, đức mến là một món quà đến từ Thiên Chúa, hướng đến việc yêu mến Người trên hết mọi sự và yêu thương tha nhân như chính mình". Ngài mời gọi chúng ta hãy cầu nguyện, xin Chúa gia tăng lòng bác ái của chúng ta, ban cho chúng ta một trái tim rộng mở và quảng đại để không thờ ơ với nhu cầu của người khác, để trở thành những người mang đức ái Kitô giáo đến với mọi người bằng lòng quảng đại và sự phục vụ khiêm tốn.

Cho nên, gia đình Caritas phải thể hiện được sự hiệp nhất, yêu thương, chia sẻ, hợp tác, biết đồng cảm, đồng sinh, đồng tử vì nhau và cho nhau, không gây mâu thuẫn, không gây xung đột, không tìm cách phá hoại, không tìm cách chia rẽ bè phái, nhưng hãy biết sống khiêm nhường, hủy mình ra không, biết tôn trọng, biết lắng nghe và biết dẹp bỏ cái tôi của mình.

 Gia đình Caritas phải thể hiện được tình yêu hiến tặng nhưng không, một tình yêu đủ đầy, một tình yêu trọn vẹn, một tình yêu cao thượng, một tình yêu bất khuất, một tình yêu trổi vượt lên trên mọi tình yêu và làm cho tình yêu ấy trở thành bất tử, trường tồn. Tình yêu đó, sẽ dẫn đưa chúng ta đạt đến sự viên mãn trong tình yêu của Thiên Chúa và sẽ dẫn đưa chúng ta đạt đến "Đức ái thần linh, đức ái vẹn toàn", đức ái siêu thoát vượt lên trên mọi giới hạn và sự yếu đuối của chúng ta.

Sống và thực thi chân lý trong đức ái

Thánh Phaolô khuyên dạy chúng ta: "Sống theo sự thật trong đức ái" (Ep 4,15). Điều này rất quan trọng vì ngày nay nhiều người đã nhân danh sự thật, muốn bênh vực sự thật, bảo vệ sự thật, biện hộ thay cho sự thật, nhưng điều đáng sợ nhất là sự thật đang bị nhiều người lợi dụng cho mục đích của mình. Vì họ muốn được nổi tiếng, được mọi người tôn vinh, ca tụng, tung hô, cho nên họ đã nhân danh sự thật để hạ thấp phẩm giá, làm nhục, bôi nhọ, lên án, phê bình, chỉ trích cốt để loại trừ và triệt hạ đối phương. Họ dùng sự thật như là một loại vũ khí tối tân có sức công phá mãnh liệt, không gì có thể ngăn cản lại được. Sống đức ái không thể đẩy nạn nhân đi đến chỗ mất hết phẩm giá, đẩy họ đến chỗ tuyệt vọng và loại họ ra khỏi ơn cứu độ. Bảo vệ sự thật, bảo vệ chân lý mà đánh mất đi giá trị của Tin mừng cứu độ thì việc bảo vệ ấy sẽ không có giá trị. Chân lý trong đức ái là để cứu người chứ không phải để giết người. Sự thật mà không có đức ái thì rất dễ dẫn đến chỗ "bạo lực tinh thần và thiêng liêng". Bác ái mà không có sự thật thì sẽ trở thành dung túng, bao che, đồng lõa. Sự thật mà không có đức ái nó sẽ làm cho chúng ta trở thành quan tòa phán xét lạnh lùng.

Nói sự thật trong đức ái đòi hỏi chúng ta cần phải thanh luyện tâm hồn mình, uốn lưỡi bảy lần trước khi nói. Chúng ta thường rất giỏi biện minh cho mình "Tôi chỉ nói sự thật thôi, tôi chỉ nói lên tiếng nói của mình cho mọi người biết để mà tránh...", nhưng đàng sau những luận điệu ấy là biết bao nhiêu ẩn ý, tôi là người dám nói, dám vạch trần, dám lên tiếng... nhưng câu hỏi được đặt ra là: Tôi đang nói vì yêu thương hay vì ghen tức? Tôi nói để xây dựng hay là để gây chia rẽ? Tôi thực sự muốn cứu người hay là giết người? Tôi đang bảo vệ sự thật hay là để bảo vệ chính mình? Tôi thực sự muốn họ được chữa lành hay muốn họ bị loại trừ ra khỏi nhóm? Chúng ta muốn lên tiếng bảo vệ sự thật, nhưng phải đúng vào thời điểm, đúng nơi, đúng chỗ, đúng cách, đúng thẩm quyền để không gây thiệt hại cho người khác về nhân phẩm cũng như về tinh thần. Nếu không biết cách sửa dạy, chúng ta sẽ đẩy họ đi đến con đường cùng, đến huyệt mộ.

Câu chuyện Con Khỉ Bị Trúng Thương

Cho nên, nói sự thật trong đức ái đòi hỏi chúng ta phải phân biệt được tội và người. Chúng ta ghét tội, nhưng không ghét người có tội. Tội cần phải được gọi tên, sai lầm cần được sửa chữa vì: "Thánh nhân nào cũng có một quá khứ và tội nhân nào cũng có một tương lai". Tội nhân vẫn là con người và người mắc sai lầm vẫn có phẩm giá. Người lầm đường, lạc lối vẫn được Thiên Chúa yêu thương và tha thứ. Người có tội vẫn có cơ hội hoán cải để làm lại cuộc đời. Người vấp ngã vẫn có thể đứng dậy để bước tiếp. Vì thế, chúng ta đừng loại trừ nhau.

Chúng ta cần tránh việc chỉ thẳng mặt: "nó là kẻ xấu" thay vì nói "người ấy đã làm một việc xấu"; "người đó hết thuốc chữa" thay vì nói "người ấy cần được cứu chữa"; "loại người đó không được thương xót" thay vì nói "người ấy cần sự tha thứ"... vì một khi chúng ta đồng nhất tội lỗi với chính con người của họ, chúng ta dễ cho mình có quyền lên án, phán xét, trù dập, chà đạp, khinh bỉ, miệt thị, hạ nhục... và chúng ta sẽ vui mừng, sung sướng hả hê khi thấy họ đau khổ và tuyệt vọng. Chúng ta cần nhớ, đức ái dạy chúng ta đi tìm và cứu những gì đã hư mất: "Ta đến là để đi tìm và cứu những gì đã hư mất" (Lc 19,10). Một người có thể mắc nhiều lỗi lầm nghiêm trọng, nhưng không vì thế mà chúng ta sẵn sàng hủy diệt nhân phẩm của họ. Một giám đốc có thể không điều hành tốt, không hoàn thành trách nhiệm, nghĩa vụ và bổn phận được giao phó, nhưng không vì thế mà chúng ta coi thường, khinh thị, thiếu sự tôn trọng và bất cộng tác. Không phải chúng ta thấy được những giới hạn, những khiếm khuyết, những sự bất toàn của họ rồi chúng ta tìm cách chê bai và nói những lời mỉa mai. Chúng ta không thể chống lại sai trái bằng một sự sai trái khác. Chúng ta không thể lên án nạn nhân và cuối cùng biến mình thành nạn nhân. Nhiều khi chúng ta muốn làm cho tổ chức của mình trở nên trong sạch và tốt hơn, nhưng vô tình lại gieo vào những mầm bệnh độc hại và có thể gây ra sự chia rẽ sâu sắc giữa các thành viên và cuối cùng gia đình sẽ tan nát. Chúng ta cần phải nhớ, sự thật là chính Chúa, chân lý là chính Chúa và chân lý thuộc về Chúa. Cho nên, sự thật không thể đi ngược lại với đức ái và lòng thương xót của Thiên Chúa.

Vì thế, sống chân lý trong đức ái đòi hỏi mỗi người phải biết phán đoán và phân định được điều cần nói công khai và điều cần nói riêng tư. Chính Chúa Giêsu đã dạy chúng ta khi muốn sửa lỗi một ai đó: "Anh hãy đi sửa lỗi nó, chỉ một mình anh với nó mà thôi, nếu nó không nghe, hãy đem theo một hai nhân chứng và nếu nó vẫn không chịu nghe thì hãy trình với cộng đoàn" (Mt 18,15-17). Lộ trình này Chúa dạy chúng ta đừng bêu xấu, đừng làm nhục, đừng hạ thấp phẩm giá, đừng vội vàng hấp tấp, nhưng bắt đầu bằng sự kín đáo, để không làm cho hối nhân bị mất mặt, bị xấu hổ... và điều quan trọng nhất là để mình "được lại người anh em". Cho nên, đức ái trong chân lý không dạy chúng ta phải thắng đối phương bằng mọi giá, bằng những cuộc tranh luận, không cần chứng minh mình là đúng, người khác là sai. Mục tiêu của việc sửa lỗi là làm sao để "được lại người anh em", còn không thì việc sửa lỗi sẽ đi lệch ra khỏi giá trị của Tin mừng. Sửa lỗi phải mở ra con đường sống cho người có lỗi. Lên án nạn nhân không cho phép mình trở thành nạn nhân, bảo vệ sự thật không đồng nghĩa với trả thù, lên án tội ác không có nghĩa tự cho mình là quan tòa. Có những việc chúng ta cần phải giữ kín để bảo vệ nạn nhân. Khi chưa đủ chứng cứ thì chớ vội vàng kết án. Chúng ta cần phải có kỷ luật thiêng liêng, kỷ luật trí tuệ và kỷ luật truyền thông. Có những lúc xử lý nhanh là tốt, nhưng chậm lại tốt hơn. Vì tốc độ không phải lúc nào cũng đúng, cũng hay, cũng chính xác. Chậm để suy tư, chậm để kiểm chứng, chậm để cầu nguyện, chậm để bớt giận, chậm để tránh những điều đáng tiếc có thể xảy ra, chậm để có cơ hội cho ân sủng Chúa chiếu soi và biến đổi. Có nhiều thông tin trên mạng không phải vì người ta quá ác, mà vì thông tin nó đi quá nhanh không sao kiểm soát được, và "Tam sao sẽ thất bổn".

Gia đình sống đức ái phải có khả năng sửa lỗi và nhận lỗi

Khả năng sửa sai, xin lỗi và nhận lỗi là điều hết sức khó khăn. Chúng ta đừng sợ xấu hổ, mất mặt, mất danh dự khi nói lời xin lỗi. Xin lỗi là thần dược chữa lành và phục hồi phẩm giá của mình một cách nhanh nhất. Nói sự thật trong đức ái cần một thứ ngôn ngữ được thanh tẩy, vì có những từ ngữ mang tính hủy diệt và bị dán nhãn như: "Loại đó", "bọn đó", "phe đó", "lũ đó", "thành phần đó"..., những từ ngữ này sẽ làm nghèo khả năng yêu thương, tha thứ, dễ gây ra những vết thương lòng, mang nặng tính chất miệt thị và có tính sát thương cao. Sống đức ái không biến lời nói trở thành liều thuốc cực độc, một lời nói chân thành vì tình yêu sẽ có sức cảm hóa được tội nhân trở về với Thiên Chúa. Sự thật mà không có đức ái sẽ không thể trổ sinh hoa trái. Một hội đoàn lớn mạnh và phát triển không có nghĩa là hội đoàn đó không bao giờ gặp những vấn đề khó khăn, những thách đố, những thăng trầm, những khủng hoảng, nhưng điều quan trọng là họ biết đem những vấn đề khó khăn và thử thách đó vào trong lời cầu nguyện, trong sự đối thoại, phân định, lắng nghe, khiêm nhường, tìm ra giải pháp tốt nhất và hoán cải. Nói sự thật trong đức ái đòi hỏi phải có sự khiêm nhường trí tuệ, nó sẽ giúp chúng ta tránh được sự vượt quá mức và có sự công bằng hơn. Nói sự thật trong đức ái nhiều lúc cần phải tập sự im lặng khi cần thiết, đó không phải là sự hèn nhát hay nhu nhược nhưng nó diễn tả sự khôn ngoan cao độ, vì người khôn ngoan là người biết nói khi cần phải nói và biết im lặng khi cần phải im lặng.

Thay vì cùng nhau xây dựng, vun đắp, tìm kiếm ý Chúa, thì lại tìm cách thắng đối phương. Thay vì phân định, thì lại phân rẽ. Thay vì lắng nghe, thì lại bịt tai và dán nhãn. Thay vì đối thoại, thì lại chụp mũ. Thay vì sửa lỗi trong tình huynh đệ, thì lại lôi kéo đám đông để gây áp lực. Khi chân lý bị biến thành cờ hiệu của phe nhóm, nó sẽ đánh mất đi giá trị của Tin mừng. Sống đức ái mà không bảo vệ được người bị hại thì chưa phải sống đức ái. Vì thế, nói sự thật trong đức ái là nói đúng theo cung cách của Thiên Chúa: có lúc dịu dàng, có lúc mạnh mẽ, nhưng mục đích là để cứu độ. Cho nên, chúng ta cần đào tạo lương tâm, học cách tôn trọng sự thật, danh dự, công ích, công bằng, bác ái, trách nhiệm, nghĩa vụ, bổn phận và xây dựng sự hiệp nhất yêu thương. Gia đình sống đức ái cần tránh những hiềm khích, những hiểu lầm, những sự ích kỷ, nghi kỵ, hẹp hòi, nhỏ nhoi, bon chen, ghen tỵ, phá hoại, gây chia rẽ, bè phái, xung đột và đừng bao giờ lấy mình làm trung tâm, làm tiêu chuẩn để kết án người khác. Thánh Phaolô khuyên dạy: "Đừng để lời độc địa nào thốt ra từ miệng anh em, nhưng nếu cần, hãy nói những lời tốt đẹp, có sức xây dựng, đem lại ơn ích cho người nghe" (x. Ep 4,29). Nói sự thật trong đức ái là chúng ta phải chịu mọi trách nhiệm về lời nói của mình. Đức ái đích thực sẽ: "không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật" (1 Cr 13,6). Sống đức ái trong chân lý sẽ không vui vì sự dữ bị phơi bày. Đức ái chỉ vui khi thấy nạn nhân được chữa lành. Nếu chúng ta cảm thấy thỏa mãn và hả hê trước sự sụp đổ và đau khổ của người khác thì đó là dấu hiệu cho chúng ta thấy, chúng ta không sống đức ái theo các giá trị và chuẩn mực của Tin mừng, và chúng ta đang đi ngược lại với ý định của Thiên Chúa.

Chúng ta cần phải ghi lòng tạc dạ những lời giáo huấn của Thánh Phaolô để đem ra thi hành trong đời sống: "Đức mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Đức mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, hy vọng tất cả, chịu đựng tất cả" (1 Cr 13, 12-13). Đức ái chính là sự thánh thiện tối cao. Cuối cùng nói sự thật trong đức ái cốt là để giúp mọi người trở nên thánh, để cho họ luôn được sống trong sự viên mãn của ân sủng. Một người càng gần gũi với Thiên Chúa thì họ càng gần gũi với sự thật, vì tình yêu, sự thật và chân lý là chính Chúa.

Để kết thúc con xin mượn lời của thánh Fulgentiô nói rất tuyệt như sau: "Đức ái đã lôi kéo Chúa Kitô từ trời xuống đất, thì nhờ đức ái, Chúa Kitô sẽ kéo chúng ta từ đất lên trời", và Mẹ Teresa Calcutta cũng nói rất hay: "Đức ái như trời cao, như biển rộng và sâu thẳm như Đại Dương. Nhưng Biển sẽ vơi và sẽ khô cạn nếu thiếu đi những giọt nước". Và con thiết nghĩ, chính quý cha và quý anh chị sẽ là những giọt nước hãy làm cho Biển Cả tình yêu của Chúa Giêsu sẽ không bao giờ bị khô cạn.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa dạy chúng con: "Hãy yêu kẻ thù và làm ơn cho kẻ ghét anh em, hãy chúc lành cho kẻ nguyền rủa anh em và cầu nguyện cho kẻ vu khống và ngược đãi anh em". Chính Chúa đã quảng đại tha thứ và cầu nguyện cho những kẻ bắt bớ, đánh đòn, xỉ nhục và giết chết Chúa khi nói: "Lạy Cha, xin tha cho họ vì họ không biết việc họ làm". Đó là chân lý và là bài học quý nhất mà chúng con cần phải khắc cốt ghi tâm. Xin Chúa ban ơn thanh tẩy môi miệng, lòng trí, trái tim và linh hồn của chúng con. Xin Chúa đặt vào lòng chúng con tình yêu của Chúa, xin Chúa chiếm ngự và biến đổi trái tim chai đá của chúng con thành trái tim của Chúa, để chúng con luôn biết sống yêu thương và đem tình yêu của Chúa đến với mọi người, để chúng con trở thành hiện thân tình yêu của Chúa cho mọi người và để qua đó danh Chúa được cả sáng và được tôn vinh qua những công việc nhỏ bé của chúng con.

 Tài Liệu Tham Khảo:
1. THÔNG ĐIỆP CARITAS IN VERITATE - BÁC ÁI TRONG CHÂN LÝ Bản dịch của UB. Giáo Lý Đức Tin và TT Mục Vụ TGP. Saigon
2. Trích từ bài Đức Ái Trong Chân lý của Lm. Anmai, CSsR
3. Đức Bênêđictô XVI, Deus Caritas Est (2005), số 6, 31.
4. Đức Giáo hoàng Phanxicô, Fratelli Tutti (2020), số 83.
5. Đức Giáo hoàng Phanxicô, Bài giảng tại Nhà thờ Thánh Marta (2016).
6. Đức ái: Thước đo của tâm hồn, tác giả Lm. Anmai CSsR
7. PHÂN ĐỊNH TRONG ÁNH SÁNG CHÂN LÝ VÀ ĐỨC BÁC ÁI, tác giả Lm. Anmai, CSsR

Nguồn: caritasvietnam.org" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=true
14:57:51 dblclick "Trọng kính thưa quý Cha Giám Đốc, phó giám đốc, quý Cha, quý Soeur, quý anh chị trong ban Caritas. Định hướng của Hội Nghị Thường Niên năm nay lấy chủ đề: Gia Đình Sống Đức Ái. Như vậy, mục đích mà Hội Nghị nhắm tới đó là "Gia Đình Sống Yêu Thương", "Tứ hải giai huynh đệ", bốn bể tứ phương thiên hạ đều là anh em. Đây là định hướng chủ đạo cho năm 2026-2027, để làm sao gia đình Caritas trở nên một cộng đoàn thừa sai. Vì thế, Hội Nghị lấy "Đức Ái" làm chủ đạo, làm nền tảng, làm trọng tâm, làm nòng cốt, làm điểm quy chiếu cho mọi hoạt động của đại gia đình Caritas. Nếu gia đình Caritas mà không lấy đức ái làm nền tảng, làm cột trụ, làm tiêu chuẩn, làm thước đo thì không phải là Caritas.

Vì từ "Caritas" có nghĩa là đức ái, là agape, là tình yêu, bao dung, độ lượng, sự chia sẻ, hi sinh, tha thứ vô hạn. Caritas diễn tả tình yêu tự nguyện dâng hiến sâu xa cho sứ vụ. Chính Chúa Giêsu đã lấy đức ái làm nền tảng, làm trọng tâm cho toàn bộ Tin mừng cứu độ. Tất cả Kinh thánh đều được tóm gọn trong đức ái. Đức ái chính là sợi dây liên kết tuyệt hảo và là cột trụ của các nhân đức khác. Chúa Giêsu đã trả lời cho nhà thông luật đến chất vấn Ngài: "Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống làm gia nghiệp? Chúa Giêsu trả lời: "Ngươi hãy yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực và hết trí khôn ngươi. Ngươi hãy làm như vậy thì sẽ được sống" (Lc 10,28-28). Đó là giới răn thứ nhất và trọng nhất, và giới răn thứ hai là: "Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình". Yêu thương người thân cận để chứng minh cho mọi người thấy là chúng ta có lòng yêu mến Thiên Chúa. Vì vậy, đức ái chính là thước đo về lòng yêu mến Thiên Chúa và cũng là thước đo về lòng yêu mến anh em. Bởi thế, Lề Luật được cô đọng lại trong thái độ yêu mến Thiên Chúa và yêu thương tha nhân. Chúa Giêsu đã ràng buộc hai giới răn này lại làm một, như hai mặt của cùng một đồng tiền. Chính đức ái đối với tha nhân làm cho chúng ta trở nên giống Chúa Giêsu hơn và chúng ta chính là hiện thân của Chúa Giêsu cho người khác.

Gia đình sống đức ái phải khởi đi từ tình yêu Thiên Chúa

Đức ái được bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa, vì "Thiên Chúa là Tình Yêu". Bản chất và căn tính của Thiên Chúa là tình yêu, và tình yêu là tên gọi của Thiên Chúa. Cho nên, bản chất và căn tính của Caritas cũng là tình yêu. Thánh Gioan cho biết: "Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã tặng ban Con một, để ai tin vào Con của Người thì được sống muôn đời" (Ga 3,16-17). Đến như Con Một Thiên Chúa cũng không giữ lại, thì thử hỏi có gì quý giá hơn mà Thiên Chúa không tặng ban cho chúng ta? Thiết nghĩ, đây là câu Tin mừng hay nhất vì nó diễn tả được trọn vẹn và đủ đầy tình yêu của Thiên Chúa dành cho nhân loại, một tình yêu cao vời vợi và sâu thăm thẳm không sao hiểu thấu. Chính Chúa Giêsu dạy các môn đệ: "Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em" (Ga 13,34). Đó là trọng tâm, là nền tảng, là căn tính, là bản chất, là cốt lõi và là tinh hoa của Tin mừng. Vì: "yêu thương là chu toàn Lề Luật" (Rm 13,10), yêu thương là làm trọn Lề Luật. Thánh Gioan cũng xác quyết: "Nếu ai nói, tôi yêu mến Chúa mà lại ghét anh em mình, người ấy là một kẻ nói dối, và sự thật không ở nơi người ấy" (1 Ga 4,20). Cho nên, đức ái là giới răn đứng đầu trong các giới răn, và mọi giới răn phải hướng về đức ái.

Trong Thư Mục Vụ Năm Đức Tin HĐGMVN nói về mối liên hệ giữa đức tin và đức mến như sau: "Chính đức tin giúp chúng ta nhận ra Chúa Kitô và chính tình yêu Chúa thôi thúc chúng ta chạy đến phục vụ Chúa mỗi khi Người trở thành người thân cận của chúng ta trên mọi nẻo đường cuộc sống. Được Lời Chúa soi sáng và tình yêu Chúa thấm nhập trong suy nghĩ cũng như hành động, chúng ta sẽ trở nên những chứng tá đáng tin trong xã hội ngày nay". (Số 7). Thánh Giacôbê cũng nói: "đức tin không việc làm là đức tin chết" (Gc 2, 17). Chính đức tin là động lực thúc đẩy chúng ta sống đức ái một cách sung mãn nhất. Vì thế, đức ái được coi là "hoàng hậu" của các nhân đức. Và đức ái đã đạt đến đỉnh khi Chúa Giêsu chịu chết trên cây thập giá. Tình yêu ấy chính là sức mạnh vạn năng để thanh tẩy và gội sạch tất cả mọi tội lỗi của nhân loại. Thiên Chúa cứu độ chính là Thiên Chúa biểu lộ tình yêu và lòng thương xót vô hạn của Ngài. Chúa Giêsu đã trở thành biểu tượng tình yêu của Cha như lời thánh Irênê khẳng định: "Đức Giêsu chính là lời chú giải về Cha, Đấng mà chưa có ai nhìn thấy bao giờ. Ngài trở thành hình ảnh của Thiên Chúa vô hình, là hình ảnh trung thực của bản thể Thiên Chúa. Ngài trở thành lời chú giải về Cha. Hành động của Đức Giêsu biểu lộ trên cây thập giá chính hành động của Chúa Cha. Ngài đã sống và làm tất cả là để Cha được tôn vinh. Ngài đã chu toàn thánh ý Cha một cách trọn vẹn. Như vậy, con đường cứu độ nhân loại chính là con đường tình yêu thập giá. Vì thế, mặc khải về tình yêu và lòng thương xót của Cha là trọng tâm và cao điểm Tin mừng Đức Giêsu rao giảng.

Bởi thế mà thánh Phaolô dạy: "Giá như tôi nói được các thứ tiếng của loài người và của các thiên thần đi nữa mà không có đức ái, thì tôi chẳng khác gì thanh la phèng phèng, chũm chọe xoang xoảng. Giá như tôi có được ơn nói tiên tri và biết hết mọi điều bí nhiệm, mọi lẽ cao siêu hay có được tất cả tài đức đến chuyển núi dời non mà không có đức mến, thì tôi cũng chẳng là gì cả. Giá như tôi đem hết gia tài cơ nghiệp mà bố thí, hay nộp cả thân xác tôi để chịu chết, mà không có đức mến thì cũng chẳng ích gì cho tôi" 1Cr 13, 1-13). Tôi có là "thiên tài" mà không có đức mến thì cũng kể bằng không vậy. Cho nên, đức ái siêu việt lên trên mọi quyền lực thần thiêng và vượt lên trên sự toàn năng của con người. Cho dù chúng ta có tài giỏi, khôn ngoan, thông minh thượng trí, cũng chẳng là gì nếu không có đức mến. Vì vậy, chúng ta đừng bao giờ tự hào, tự cao, tự đại, tự đắc và tự phụ về những thành công của mình. Nếu không có đức mến, thì tất cả mọi sự kể như bằng không trước mặt Thiên Chúa. Vì thế, đức ái trở thành luật tối thượng, trở thành mệnh lệnh tuyệt đối cho mọi cách hành xử của chúng ta, và chúng ta được mời gọi: "Anh em hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện" (Mt 5,48).

Giá trị của gia đình sống đức ái

Giá trị của gia đình sống đức ái không dựa trên nhân cách, nhân vị và nhân phẩm, không dựa trên sự giàu sang, phú quý, địa vị, quyền lực, danh vọng nhưng dựa trên đức ái. Đức ái trở thành tiêu chuẩn, trở thành thước đo về nhân cách, nhân phẩm và đức độ của từng người. Gia đình sống đức ái phải thể hiện tình yêu trong chân lý, trong sự thật và trong sự thiện. Qua đó, đức ái sẽ giúp chúng ta đi vào trong lộ trình của Thiên Chúa, để đạt tới cùng đích, đạt tới con đường hoàn thiện của Phúc Âm. Vì thế, đức ái phải được tỏ lộ bằng sự hi sinh cao độ, sự cho đi mà không mong phần thưởng. Đức ái yêu thương vô hạn, tha thứ vô hạn, bao dung, độ lượng và quảng đại với hết mọi hạng người. Đức ái không chỉ là tình cảm trao ban, là sợi dây liên kết, là mối tình giao hảo giữa mọi người với nhau, nhưng còn là tình yêu sâu thẳm từ bên trong được bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa. Sống đức ái không phải để khoa trương, vênh váo, lên mặt, nhưng là hành động đầy tính nhân văn, khiêm nhường, nhỏ bé như Chúa Giêsu dạy: "Việc tay phải làm đừng cho tay trái biết, vì Cha anh em trên trời thấu suốt những gì bí ẩn nơi lòng người" (Mt 6, 1-6), để qua đó, sức mạnh kỳ diệu và quyền năng vô biên của Thiên Chúa sẽ được biểu lộ trọn vẹn trong sự khiêm nhu.

Đức ái sẽ giúp chúng ta sống viên mãn trong tình yêu, và tâm của chúng ta sẽ: "Tâm bất biến giữa lòng đời vạn biến". Cho dù chúng ta có gặp phải cảnh phong ba bão táp, triều cường, sóng thần, lốc xoáy hay bão tố, thì lòng mỗi người vẫn bình an, vì chúng ta biết, Thiên Chúa luôn ở với chúng ta, nên không có một sức mạnh hay bất cứ một thế lực sự dữ nào có thể làm hại được chúng ta. Nếu chúng ta không biết yêu thương nhau, không có lòng trắc ẩn, không có sự thấu cảm, trái tim của chúng ta coi như đã bị đóng băng, đã bị chết khô, nó không còn có giá trị gì nữa. Cho nên, người ta nói: "Bắc Cực không phải là nơi lạnh nhất, nhưng là nơi lòng người khi sống vô tâm, vô tình và vô cảm đối với người anh chị em đồng loại". Câu chuyện cô bé Duyệt Duyệt bị tai nạn bên Trung Quốc cách đây mấy năm. Chúng ta đừng quên Di Chúc quý nhất Chúa Giêsu để lại đó là: "Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em, và người ta cứ dấu này mà nhận biết anh em là môn đệ của Thầy" (Ga 15, 16-17). Vì thế, chúng ta hãy để cho Lời Chúa ăn sâu và thấm đẫm cuộc đời của chúng ta. Chúng ta đừng tìm cách dập tắt đức ái, đừng trốn chạy yêu thương và đừng thoái thác sứ mệnh yêu thương, nhưng hãy yêu thương không ngừng để đức ái luôn được biểu lộ. Chúng ta hãy quảng đại tha thứ khi bị tổn thương hay khi bị xúc phạm nặng nề. Vì đức ái là đỉnh điểm của toàn bộ hành trình đức tin và đời sống Kitô Giáo. Không có đức ái, Kitô Giáo sẽ không tồn tại, và toàn bộ Kinh thánh sẽ không có giá trị. Đức ái sẽ mở rộng trái tim và lòng trí của chúng ta để cho ân sủng của Thiên Chúa được chiếu soi, thiêu đốt và nung nấu tâm hồn chúng ta. Cho nên, đức ái chính là tinh hoa của Tin mừng, là con đường hoàn thiện Phúc Âm, là con đường hoàn hảo, và là con đường ngắn nhất để chúng ta lên trời một cách nhanh nhất.

Sống đức ái phải đặt lợi ích của tổ chức lên trên lợi ích cá nhân

Gia đình sống đức ái phải biết đặt lợi ích của tổ chức, của hiệp hội lên trên lợi ích của riêng mình, biết hi sinh quên mình vì người khác, yêu thương chỉ vì yêu thương, phục vụ chỉ vì yêu thương và cho đi chỉ vì yêu thương. Qua đó, đức ái sẽ được lan tỏa, sẽ truyền cảm hứng và sẽ cảm hóa được rất rất nhiều người. Mẹ Teresa Calcutta, là một tấm gương ngời sáng cho tất cả chúng ta. Tình yêu của Mẹ dành cho những người nghèo khổ, bệnh tật, què quặt, đui mù, những người bị bỏ rơi, những người vô gia cư và những người dưới đáy xã hội là không sao kể xiết. Mẹ đã làm thay đổi biết bao cuộc đời và đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong lịch sử nhân loại. Mẹ làm được những điều đó là nhờ mẹ có một tâm hồn rộng mở và một trái tim to lớn để ôm lấy tất cả. Mẹ đã làm những việc nhỏ bé bằng trái tim to lớn và rộng mở. Qua đó, Chúa đã chúc phúc cho những công việc Mẹ làm để danh Chúa được cả sáng và được tôn vinh.

Trong bài nói chuyện sáng thứ Tư ngày 15/5/2024, Đức Thánh cha nói rằng: "Lòng bác ái Kitô giáo hay agape được sống bằng cách yêu thương người nghèo, người không được yêu thương và những người không yêu thương chúng ta, bằng việc tha thứ cho tất cả những người đã xúc phạm đến chúng ta và bằng việc chúc lành cho những người nguyền rủa chúng ta. Với ân sủng của Chúa Thánh Thần và nhờ sức mạnh tình yêu cứu chuộc của Chúa Kitô, chúng ta có thể yêu thương như Chúa dạy, và hơn cả tình bạn, tình cảm gia đình hay lòng nhân từ đối với người khác, đức mến là một món quà đến từ Thiên Chúa, hướng đến việc yêu mến Người trên hết mọi sự và yêu thương tha nhân như chính mình". Ngài mời gọi chúng ta hãy cầu nguyện, xin Chúa gia tăng lòng bác ái của chúng ta, ban cho chúng ta một trái tim rộng mở và quảng đại để không thờ ơ với nhu cầu của người khác, để trở thành những người mang đức ái Kitô giáo đến với mọi người bằng lòng quảng đại và sự phục vụ khiêm tốn.

Cho nên, gia đình Caritas phải thể hiện được sự hiệp nhất, yêu thương, chia sẻ, hợp tác, biết đồng cảm, đồng sinh, đồng tử vì nhau và cho nhau, không gây mâu thuẫn, không gây xung đột, không tìm cách phá hoại, không tìm cách chia rẽ bè phái, nhưng hãy biết sống khiêm nhường, hủy mình ra không, biết tôn trọng, biết lắng nghe và biết dẹp bỏ cái tôi của mình.

 Gia đình Caritas phải thể hiện được tình yêu hiến tặng nhưng không, một tình yêu đủ đầy, một tình yêu trọn vẹn, một tình yêu cao thượng, một tình yêu bất khuất, một tình yêu trổi vượt lên trên mọi tình yêu và làm cho tình yêu ấy trở thành bất tử, trường tồn. Tình yêu đó, sẽ dẫn đưa chúng ta đạt đến sự viên mãn trong tình yêu của Thiên Chúa và sẽ dẫn đưa chúng ta đạt đến "Đức ái thần linh, đức ái vẹn toàn", đức ái siêu thoát vượt lên trên mọi giới hạn và sự yếu đuối của chúng ta.

Sống và thực thi chân lý trong đức ái

Thánh Phaolô khuyên dạy chúng ta: "Sống theo sự thật trong đức ái" (Ep 4,15). Điều này rất quan trọng vì ngày nay nhiều người đã nhân danh sự thật, muốn bênh vực sự thật, bảo vệ sự thật, biện hộ thay cho sự thật, nhưng điều đáng sợ nhất là sự thật đang bị nhiều người lợi dụng cho mục đích của mình. Vì họ muốn được nổi tiếng, được mọi người tôn vinh, ca tụng, tung hô, cho nên họ đã nhân danh sự thật để hạ thấp phẩm giá, làm nhục, bôi nhọ, lên án, phê bình, chỉ trích cốt để loại trừ và triệt hạ đối phương. Họ dùng sự thật như là một loại vũ khí tối tân có sức công phá mãnh liệt, không gì có thể ngăn cản lại được. Sống đức ái không thể đẩy nạn nhân đi đến chỗ mất hết phẩm giá, đẩy họ đến chỗ tuyệt vọng và loại họ ra khỏi ơn cứu độ. Bảo vệ sự thật, bảo vệ chân lý mà đánh mất đi giá trị của Tin mừng cứu độ thì việc bảo vệ ấy sẽ không có giá trị. Chân lý trong đức ái là để cứu người chứ không phải để giết người. Sự thật mà không có đức ái thì rất dễ dẫn đến chỗ "bạo lực tinh thần và thiêng liêng". Bác ái mà không có sự thật thì sẽ trở thành dung túng, bao che, đồng lõa. Sự thật mà không có đức ái nó sẽ làm cho chúng ta trở thành quan tòa phán xét lạnh lùng.

Nói sự thật trong đức ái đòi hỏi chúng ta cần phải thanh luyện tâm hồn mình, uốn lưỡi bảy lần trước khi nói. Chúng ta thường rất giỏi biện minh cho mình "Tôi chỉ nói sự thật thôi, tôi chỉ nói lên tiếng nói của mình cho mọi người biết để mà tránh...", nhưng đàng sau những luận điệu ấy là biết bao nhiêu ẩn ý, tôi là người dám nói, dám vạch trần, dám lên tiếng... nhưng câu hỏi được đặt ra là: Tôi đang nói vì yêu thương hay vì ghen tức? Tôi nói để xây dựng hay là để gây chia rẽ? Tôi thực sự muốn cứu người hay là giết người? Tôi đang bảo vệ sự thật hay là để bảo vệ chính mình? Tôi thực sự muốn họ được chữa lành hay muốn họ bị loại trừ ra khỏi nhóm? Chúng ta muốn lên tiếng bảo vệ sự thật, nhưng phải đúng vào thời điểm, đúng nơi, đúng chỗ, đúng cách, đúng thẩm quyền để không gây thiệt hại cho người khác về nhân phẩm cũng như về tinh thần. Nếu không biết cách sửa dạy, chúng ta sẽ đẩy họ đi đến con đường cùng, đến huyệt mộ.

Câu chuyện Con Khỉ Bị Trúng Thương

Cho nên, nói sự thật trong đức ái đòi hỏi chúng ta phải phân biệt được tội và người. Chúng ta ghét tội, nhưng không ghét người có tội. Tội cần phải được gọi tên, sai lầm cần được sửa chữa vì: "Thánh nhân nào cũng có một quá khứ và tội nhân nào cũng có một tương lai". Tội nhân vẫn là con người và người mắc sai lầm vẫn có phẩm giá. Người lầm đường, lạc lối vẫn được Thiên Chúa yêu thương và tha thứ. Người có tội vẫn có cơ hội hoán cải để làm lại cuộc đời. Người vấp ngã vẫn có thể đứng dậy để bước tiếp. Vì thế, chúng ta đừng loại trừ nhau.

Chúng ta cần tránh việc chỉ thẳng mặt: "nó là kẻ xấu" thay vì nói "người ấy đã làm một việc xấu"; "người đó hết thuốc chữa" thay vì nói "người ấy cần được cứu chữa"; "loại người đó không được thương xót" thay vì nói "người ấy cần sự tha thứ"... vì một khi chúng ta đồng nhất tội lỗi với chính con người của họ, chúng ta dễ cho mình có quyền lên án, phán xét, trù dập, chà đạp, khinh bỉ, miệt thị, hạ nhục... và chúng ta sẽ vui mừng, sung sướng hả hê khi thấy họ đau khổ và tuyệt vọng. Chúng ta cần nhớ, đức ái dạy chúng ta đi tìm và cứu những gì đã hư mất: "Ta đến là để đi tìm và cứu những gì đã hư mất" (Lc 19,10). Một người có thể mắc nhiều lỗi lầm nghiêm trọng, nhưng không vì thế mà chúng ta sẵn sàng hủy diệt nhân phẩm của họ. Một giám đốc có thể không điều hành tốt, không hoàn thành trách nhiệm, nghĩa vụ và bổn phận được giao phó, nhưng không vì thế mà chúng ta coi thường, khinh thị, thiếu sự tôn trọng và bất cộng tác. Không phải chúng ta thấy được những giới hạn, những khiếm khuyết, những sự bất toàn của họ rồi chúng ta tìm cách chê bai và nói những lời mỉa mai. Chúng ta không thể chống lại sai trái bằng một sự sai trái khác. Chúng ta không thể lên án nạn nhân và cuối cùng biến mình thành nạn nhân. Nhiều khi chúng ta muốn làm cho tổ chức của mình trở nên trong sạch và tốt hơn, nhưng vô tình lại gieo vào những mầm bệnh độc hại và có thể gây ra sự chia rẽ sâu sắc giữa các thành viên và cuối cùng gia đình sẽ tan nát. Chúng ta cần phải nhớ, sự thật là chính Chúa, chân lý là chính Chúa và chân lý thuộc về Chúa. Cho nên, sự thật không thể đi ngược lại với đức ái và lòng thương xót của Thiên Chúa.

Vì thế, sống chân lý trong đức ái đòi hỏi mỗi người phải biết phán đoán và phân định được điều cần nói công khai và điều cần nói riêng tư. Chính Chúa Giêsu đã dạy chúng ta khi muốn sửa lỗi một ai đó: "Anh hãy đi sửa lỗi nó, chỉ một mình anh với nó mà thôi, nếu nó không nghe, hãy đem theo một hai nhân chứng và nếu nó vẫn không chịu nghe thì hãy trình với cộng đoàn" (Mt 18,15-17). Lộ trình này Chúa dạy chúng ta đừng bêu xấu, đừng làm nhục, đừng hạ thấp phẩm giá, đừng vội vàng hấp tấp, nhưng bắt đầu bằng sự kín đáo, để không làm cho hối nhân bị mất mặt, bị xấu hổ... và điều quan trọng nhất là để mình "được lại người anh em". Cho nên, đức ái trong chân lý không dạy chúng ta phải thắng đối phương bằng mọi giá, bằng những cuộc tranh luận, không cần chứng minh mình là đúng, người khác là sai. Mục tiêu của việc sửa lỗi là làm sao để "được lại người anh em", còn không thì việc sửa lỗi sẽ đi lệch ra khỏi giá trị của Tin mừng. Sửa lỗi phải mở ra con đường sống cho người có lỗi. Lên án nạn nhân không cho phép mình trở thành nạn nhân, bảo vệ sự thật không đồng nghĩa với trả thù, lên án tội ác không có nghĩa tự cho mình là quan tòa. Có những việc chúng ta cần phải giữ kín để bảo vệ nạn nhân. Khi chưa đủ chứng cứ thì chớ vội vàng kết án. Chúng ta cần phải có kỷ luật thiêng liêng, kỷ luật trí tuệ và kỷ luật truyền thông. Có những lúc xử lý nhanh là tốt, nhưng chậm lại tốt hơn. Vì tốc độ không phải lúc nào cũng đúng, cũng hay, cũng chính xác. Chậm để suy tư, chậm để kiểm chứng, chậm để cầu nguyện, chậm để bớt giận, chậm để tránh những điều đáng tiếc có thể xảy ra, chậm để có cơ hội cho ân sủng Chúa chiếu soi và biến đổi. Có nhiều thông tin trên mạng không phải vì người ta quá ác, mà vì thông tin nó đi quá nhanh không sao kiểm soát được, và "Tam sao sẽ thất bổn".

Gia đình sống đức ái phải có khả năng sửa lỗi và nhận lỗi

Khả năng sửa sai, xin lỗi và nhận lỗi là điều hết sức khó khăn. Chúng ta đừng sợ xấu hổ, mất mặt, mất danh dự khi nói lời xin lỗi. Xin lỗi là thần dược chữa lành và phục hồi phẩm giá của mình một cách nhanh nhất. Nói sự thật trong đức ái cần một thứ ngôn ngữ được thanh tẩy, vì có những từ ngữ mang tính hủy diệt và bị dán nhãn như: "Loại đó", "bọn đó", "phe đó", "lũ đó", "thành phần đó"..., những từ ngữ này sẽ làm nghèo khả năng yêu thương, tha thứ, dễ gây ra những vết thương lòng, mang nặng tính chất miệt thị và có tính sát thương cao. Sống đức ái không biến lời nói trở thành liều thuốc cực độc, một lời nói chân thành vì tình yêu sẽ có sức cảm hóa được tội nhân trở về với Thiên Chúa. Sự thật mà không có đức ái sẽ không thể trổ sinh hoa trái. Một hội đoàn lớn mạnh và phát triển không có nghĩa là hội đoàn đó không bao giờ gặp những vấn đề khó khăn, những thách đố, những thăng trầm, những khủng hoảng, nhưng điều quan trọng là họ biết đem những vấn đề khó khăn và thử thách đó vào trong lời cầu nguyện, trong sự đối thoại, phân định, lắng nghe, khiêm nhường, tìm ra giải pháp tốt nhất và hoán cải. Nói sự thật trong đức ái đòi hỏi phải có sự khiêm nhường trí tuệ, nó sẽ giúp chúng ta tránh được sự vượt quá mức và có sự công bằng hơn. Nói sự thật trong đức ái nhiều lúc cần phải tập sự im lặng khi cần thiết, đó không phải là sự hèn nhát hay nhu nhược nhưng nó diễn tả sự khôn ngoan cao độ, vì người khôn ngoan là người biết nói khi cần phải nói và biết im lặng khi cần phải im lặng.

Thay vì cùng nhau xây dựng, vun đắp, tìm kiếm ý Chúa, thì lại tìm cách thắng đối phương. Thay vì phân định, thì lại phân rẽ. Thay vì lắng nghe, thì lại bịt tai và dán nhãn. Thay vì đối thoại, thì lại chụp mũ. Thay vì sửa lỗi trong tình huynh đệ, thì lại lôi kéo đám đông để gây áp lực. Khi chân lý bị biến thành cờ hiệu của phe nhóm, nó sẽ đánh mất đi giá trị của Tin mừng. Sống đức ái mà không bảo vệ được người bị hại thì chưa phải sống đức ái. Vì thế, nói sự thật trong đức ái là nói đúng theo cung cách của Thiên Chúa: có lúc dịu dàng, có lúc mạnh mẽ, nhưng mục đích là để cứu độ. Cho nên, chúng ta cần đào tạo lương tâm, học cách tôn trọng sự thật, danh dự, công ích, công bằng, bác ái, trách nhiệm, nghĩa vụ, bổn phận và xây dựng sự hiệp nhất yêu thương. Gia đình sống đức ái cần tránh những hiềm khích, những hiểu lầm, những sự ích kỷ, nghi kỵ, hẹp hòi, nhỏ nhoi, bon chen, ghen tỵ, phá hoại, gây chia rẽ, bè phái, xung đột và đừng bao giờ lấy mình làm trung tâm, làm tiêu chuẩn để kết án người khác. Thánh Phaolô khuyên dạy: "Đừng để lời độc địa nào thốt ra từ miệng anh em, nhưng nếu cần, hãy nói những lời tốt đẹp, có sức xây dựng, đem lại ơn ích cho người nghe" (x. Ep 4,29). Nói sự thật trong đức ái là chúng ta phải chịu mọi trách nhiệm về lời nói của mình. Đức ái đích thực sẽ: "không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật" (1 Cr 13,6). Sống đức ái trong chân lý sẽ không vui vì sự dữ bị phơi bày. Đức ái chỉ vui khi thấy nạn nhân được chữa lành. Nếu chúng ta cảm thấy thỏa mãn và hả hê trước sự sụp đổ và đau khổ của người khác thì đó là dấu hiệu cho chúng ta thấy, chúng ta không sống đức ái theo các giá trị và chuẩn mực của Tin mừng, và chúng ta đang đi ngược lại với ý định của Thiên Chúa.

Chúng ta cần phải ghi lòng tạc dạ những lời giáo huấn của Thánh Phaolô để đem ra thi hành trong đời sống: "Đức mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Đức mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, hy vọng tất cả, chịu đựng tất cả" (1 Cr 13, 12-13). Đức ái chính là sự thánh thiện tối cao. Cuối cùng nói sự thật trong đức ái cốt là để giúp mọi người trở nên thánh, để cho họ luôn được sống trong sự viên mãn của ân sủng. Một người càng gần gũi với Thiên Chúa thì họ càng gần gũi với sự thật, vì tình yêu, sự thật và chân lý là chính Chúa.

Để kết thúc con xin mượn lời của thánh Fulgentiô nói rất tuyệt như sau: "Đức ái đã lôi kéo Chúa Kitô từ trời xuống đất, thì nhờ đức ái, Chúa Kitô sẽ kéo chúng ta từ đất lên trời", và Mẹ Teresa Calcutta cũng nói rất hay: "Đức ái như trời cao, như biển rộng và sâu thẳm như Đại Dương. Nhưng Biển sẽ vơi và sẽ khô cạn nếu thiếu đi những giọt nước". Và con thiết nghĩ, chính quý cha và quý anh chị sẽ là những giọt nước hãy làm cho Biển Cả tình yêu của Chúa Giêsu sẽ không bao giờ bị khô cạn.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa dạy chúng con: "Hãy yêu kẻ thù và làm ơn cho kẻ ghét anh em, hãy chúc lành cho kẻ nguyền rủa anh em và cầu nguyện cho kẻ vu khống và ngược đãi anh em". Chính Chúa đã quảng đại tha thứ và cầu nguyện cho những kẻ bắt bớ, đánh đòn, xỉ nhục và giết chết Chúa khi nói: "Lạy Cha, xin tha cho họ vì họ không biết việc họ làm". Đó là chân lý và là bài học quý nhất mà chúng con cần phải khắc cốt ghi tâm. Xin Chúa ban ơn thanh tẩy môi miệng, lòng trí, trái tim và linh hồn của chúng con. Xin Chúa đặt vào lòng chúng con tình yêu của Chúa, xin Chúa chiếm ngự và biến đổi trái tim chai đá của chúng con thành trái tim của Chúa, để chúng con luôn biết sống yêu thương và đem tình yêu của Chúa đến với mọi người, để chúng con trở thành hiện thân tình yêu của Chúa cho mọi người và để qua đó danh Chúa được cả sáng và được tôn vinh qua những công việc nhỏ bé của chúng con.

 Tài Liệu Tham Khảo:
1. THÔNG ĐIỆP CARITAS IN VERITATE - BÁC ÁI TRONG CHÂN LÝ Bản dịch của UB. Giáo Lý Đức Tin và TT Mục Vụ TGP. Saigon
2. Trích từ bài Đức Ái Trong Chân lý của Lm. Anmai, CSsR
3. Đức Bênêđictô XVI, Deus Caritas Est (2005), số 6, 31.
4. Đức Giáo hoàng Phanxicô, Fratelli Tutti (2020), số 83.
5. Đức Giáo hoàng Phanxicô, Bài giảng tại Nhà thờ Thánh Marta (2016).
6. Đức ái: Thước đo của tâm hồn, tác giả Lm. Anmai CSsR
7. PHÂN ĐỊNH TRONG ÁNH SÁNG CHÂN LÝ VÀ ĐỨC BÁC ÁI, tác giả Lm. Anmai, CSsR

Nguồn: caritasvietnam.org" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=true
14:57:52 dblclick "Tài Liệu Tham Khảo:" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=false
14:57:58 dblclick "Tài Liệu Tham Khảo:" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=false
14:58:00 dblclick "Tài Liệu Tham Khảo:" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=false
14:58:05 dblclick "Tài Liệu Tham Khảo:" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=false
14:58:09 dblclick "Nguồn: caritasvietnam.org" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=false
14:58:12 dblclick "Nguồn: caritasvietnam.org" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=false
14:59:08 dblclick "Trọng kính thưa quý Cha Giám Đốc, phó giám đốc, quý Cha, quý Soeur, quý anh chị trong ban Caritas. Định hướng của Hội Nghị Thường Niên năm nay lấy chủ đề: Gia Đình Sống Đức Ái. Như vậy, mục đích mà Hội Nghị nhắm tới đó là "Gia Đình Sống Yêu Thương", "Tứ hải giai huynh đệ", bốn bể tứ phương thiên hạ đều là anh em. Đây là định hướng chủ đạo cho năm 2026-2027, để làm sao gia đình Caritas trở nên một cộng đoàn thừa sai. Vì thế, Hội Nghị lấy "Đức Ái" làm chủ đạo, làm nền tảng, làm trọng tâm, làm nòng cốt, làm điểm quy chiếu cho mọi hoạt động của đại gia đình Caritas. Nếu gia đình Caritas mà không lấy đức ái làm nền tảng, làm cột trụ, làm tiêu chuẩn, làm thước đo thì không phải là Caritas.

Vì từ "Caritas" có nghĩa là đức ái, là agape, là tình yêu, bao dung, độ lượng, sự chia sẻ, hi sinh, tha thứ vô hạn. Caritas diễn tả tình yêu tự nguyện dâng hiến sâu xa cho sứ vụ. Chính Chúa Giêsu đã lấy đức ái làm nền tảng, làm trọng tâm cho toàn bộ Tin mừng cứu độ. Tất cả Kinh thánh đều được tóm gọn trong đức ái. Đức ái chính là sợi dây liên kết tuyệt hảo và là cột trụ của các nhân đức khác. Chúa Giêsu đã trả lời cho nhà thông luật đến chất vấn Ngài: "Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống làm gia nghiệp? Chúa Giêsu trả lời: "Ngươi hãy yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực và hết trí khôn ngươi. Ngươi hãy làm như vậy thì sẽ được sống" (Lc 10,28-28). Đó là giới răn thứ nhất và trọng nhất, và giới răn thứ hai là: "Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình". Yêu thương người thân cận để chứng minh cho mọi người thấy là chúng ta có lòng yêu mến Thiên Chúa. Vì vậy, đức ái chính là thước đo về lòng yêu mến Thiên Chúa và cũng là thước đo về lòng yêu mến anh em. Bởi thế, Lề Luật được cô đọng lại trong thái độ yêu mến Thiên Chúa và yêu thương tha nhân. Chúa Giêsu đã ràng buộc hai giới răn này lại làm một, như hai mặt của cùng một đồng tiền. Chính đức ái đối với tha nhân làm cho chúng ta trở nên giống Chúa Giêsu hơn và chúng ta chính là hiện thân của Chúa Giêsu cho người khác.

Gia đình sống đức ái phải khởi đi từ tình yêu Thiên Chúa

Đức ái được bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa, vì "Thiên Chúa là Tình Yêu". Bản chất và căn tính của Thiên Chúa là tình yêu, và tình yêu là tên gọi của Thiên Chúa. Cho nên, bản chất và căn tính của Caritas cũng là tình yêu. Thánh Gioan cho biết: "Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã tặng ban Con một, để ai tin vào Con của Người thì được sống muôn đời" (Ga 3,16-17). Đến như Con Một Thiên Chúa cũng không giữ lại, thì thử hỏi có gì quý giá hơn mà Thiên Chúa không tặng ban cho chúng ta? Thiết nghĩ, đây là câu Tin mừng hay nhất vì nó diễn tả được trọn vẹn và đủ đầy tình yêu của Thiên Chúa dành cho nhân loại, một tình yêu cao vời vợi và sâu thăm thẳm không sao hiểu thấu. Chính Chúa Giêsu dạy các môn đệ: "Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em" (Ga 13,34). Đó là trọng tâm, là nền tảng, là căn tính, là bản chất, là cốt lõi và là tinh hoa của Tin mừng. Vì: "yêu thương là chu toàn Lề Luật" (Rm 13,10), yêu thương là làm trọn Lề Luật. Thánh Gioan cũng xác quyết: "Nếu ai nói, tôi yêu mến Chúa mà lại ghét anh em mình, người ấy là một kẻ nói dối, và sự thật không ở nơi người ấy" (1 Ga 4,20). Cho nên, đức ái là giới răn đứng đầu trong các giới răn, và mọi giới răn phải hướng về đức ái.

Trong Thư Mục Vụ Năm Đức Tin HĐGMVN nói về mối liên hệ giữa đức tin và đức mến như sau: "Chính đức tin giúp chúng ta nhận ra Chúa Kitô và chính tình yêu Chúa thôi thúc chúng ta chạy đến phục vụ Chúa mỗi khi Người trở thành người thân cận của chúng ta trên mọi nẻo đường cuộc sống. Được Lời Chúa soi sáng và tình yêu Chúa thấm nhập trong suy nghĩ cũng như hành động, chúng ta sẽ trở nên những chứng tá đáng tin trong xã hội ngày nay". (Số 7). Thánh Giacôbê cũng nói: "đức tin không việc làm là đức tin chết" (Gc 2, 17). Chính đức tin là động lực thúc đẩy chúng ta sống đức ái một cách sung mãn nhất. Vì thế, đức ái được coi là "hoàng hậu" của các nhân đức. Và đức ái đã đạt đến đỉnh khi Chúa Giêsu chịu chết trên cây thập giá. Tình yêu ấy chính là sức mạnh vạn năng để thanh tẩy và gội sạch tất cả mọi tội lỗi của nhân loại. Thiên Chúa cứu độ chính là Thiên Chúa biểu lộ tình yêu và lòng thương xót vô hạn của Ngài. Chúa Giêsu đã trở thành biểu tượng tình yêu của Cha như lời thánh Irênê khẳng định: "Đức Giêsu chính là lời chú giải về Cha, Đấng mà chưa có ai nhìn thấy bao giờ. Ngài trở thành hình ảnh của Thiên Chúa vô hình, là hình ảnh trung thực của bản thể Thiên Chúa. Ngài trở thành lời chú giải về Cha. Hành động của Đức Giêsu biểu lộ trên cây thập giá chính hành động của Chúa Cha. Ngài đã sống và làm tất cả là để Cha được tôn vinh. Ngài đã chu toàn thánh ý Cha một cách trọn vẹn. Như vậy, con đường cứu độ nhân loại chính là con đường tình yêu thập giá. Vì thế, mặc khải về tình yêu và lòng thương xót của Cha là trọng tâm và cao điểm Tin mừng Đức Giêsu rao giảng.

Bởi thế mà thánh Phaolô dạy: "Giá như tôi nói được các thứ tiếng của loài người và của các thiên thần đi nữa mà không có đức ái, thì tôi chẳng khác gì thanh la phèng phèng, chũm chọe xoang xoảng. Giá như tôi có được ơn nói tiên tri và biết hết mọi điều bí nhiệm, mọi lẽ cao siêu hay có được tất cả tài đức đến chuyển núi dời non mà không có đức mến, thì tôi cũng chẳng là gì cả. Giá như tôi đem hết gia tài cơ nghiệp mà bố thí, hay nộp cả thân xác tôi để chịu chết, mà không có đức mến thì cũng chẳng ích gì cho tôi" 1Cr 13, 1-13). Tôi có là "thiên tài" mà không có đức mến thì cũng kể bằng không vậy. Cho nên, đức ái siêu việt lên trên mọi quyền lực thần thiêng và vượt lên trên sự toàn năng của con người. Cho dù chúng ta có tài giỏi, khôn ngoan, thông minh thượng trí, cũng chẳng là gì nếu không có đức mến. Vì vậy, chúng ta đừng bao giờ tự hào, tự cao, tự đại, tự đắc và tự phụ về những thành công của mình. Nếu không có đức mến, thì tất cả mọi sự kể như bằng không trước mặt Thiên Chúa. Vì thế, đức ái trở thành luật tối thượng, trở thành mệnh lệnh tuyệt đối cho mọi cách hành xử của chúng ta, và chúng ta được mời gọi: "Anh em hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện" (Mt 5,48).

Giá trị của gia đình sống đức ái

Giá trị của gia đình sống đức ái không dựa trên nhân cách, nhân vị và nhân phẩm, không dựa trên sự giàu sang, phú quý, địa vị, quyền lực, danh vọng nhưng dựa trên đức ái. Đức ái trở thành tiêu chuẩn, trở thành thước đo về nhân cách, nhân phẩm và đức độ của từng người. Gia đình sống đức ái phải thể hiện tình yêu trong chân lý, trong sự thật và trong sự thiện. Qua đó, đức ái sẽ giúp chúng ta đi vào trong lộ trình của Thiên Chúa, để đạt tới cùng đích, đạt tới con đường hoàn thiện của Phúc Âm. Vì thế, đức ái phải được tỏ lộ bằng sự hi sinh cao độ, sự cho đi mà không mong phần thưởng. Đức ái yêu thương vô hạn, tha thứ vô hạn, bao dung, độ lượng và quảng đại với hết mọi hạng người. Đức ái không chỉ là tình cảm trao ban, là sợi dây liên kết, là mối tình giao hảo giữa mọi người với nhau, nhưng còn là tình yêu sâu thẳm từ bên trong được bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa. Sống đức ái không phải để khoa trương, vênh váo, lên mặt, nhưng là hành động đầy tính nhân văn, khiêm nhường, nhỏ bé như Chúa Giêsu dạy: "Việc tay phải làm đừng cho tay trái biết, vì Cha anh em trên trời thấu suốt những gì bí ẩn nơi lòng người" (Mt 6, 1-6), để qua đó, sức mạnh kỳ diệu và quyền năng vô biên của Thiên Chúa sẽ được biểu lộ trọn vẹn trong sự khiêm nhu.

Đức ái sẽ giúp chúng ta sống viên mãn trong tình yêu, và tâm của chúng ta sẽ: "Tâm bất biến giữa lòng đời vạn biến". Cho dù chúng ta có gặp phải cảnh phong ba bão táp, triều cường, sóng thần, lốc xoáy hay bão tố, thì lòng mỗi người vẫn bình an, vì chúng ta biết, Thiên Chúa luôn ở với chúng ta, nên không có một sức mạnh hay bất cứ một thế lực sự dữ nào có thể làm hại được chúng ta. Nếu chúng ta không biết yêu thương nhau, không có lòng trắc ẩn, không có sự thấu cảm, trái tim của chúng ta coi như đã bị đóng băng, đã bị chết khô, nó không còn có giá trị gì nữa. Cho nên, người ta nói: "Bắc Cực không phải là nơi lạnh nhất, nhưng là nơi lòng người khi sống vô tâm, vô tình và vô cảm đối với người anh chị em đồng loại". Câu chuyện cô bé Duyệt Duyệt bị tai nạn bên Trung Quốc cách đây mấy năm. Chúng ta đừng quên Di Chúc quý nhất Chúa Giêsu để lại đó là: "Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em, và người ta cứ dấu này mà nhận biết anh em là môn đệ của Thầy" (Ga 15, 16-17). Vì thế, chúng ta hãy để cho Lời Chúa ăn sâu và thấm đẫm cuộc đời của chúng ta. Chúng ta đừng tìm cách dập tắt đức ái, đừng trốn chạy yêu thương và đừng thoái thác sứ mệnh yêu thương, nhưng hãy yêu thương không ngừng để đức ái luôn được biểu lộ. Chúng ta hãy quảng đại tha thứ khi bị tổn thương hay khi bị xúc phạm nặng nề. Vì đức ái là đỉnh điểm của toàn bộ hành trình đức tin và đời sống Kitô Giáo. Không có đức ái, Kitô Giáo sẽ không tồn tại, và toàn bộ Kinh thánh sẽ không có giá trị. Đức ái sẽ mở rộng trái tim và lòng trí của chúng ta để cho ân sủng của Thiên Chúa được chiếu soi, thiêu đốt và nung nấu tâm hồn chúng ta. Cho nên, đức ái chính là tinh hoa của Tin mừng, là con đường hoàn thiện Phúc Âm, là con đường hoàn hảo, và là con đường ngắn nhất để chúng ta lên trời một cách nhanh nhất.

Sống đức ái phải đặt lợi ích của tổ chức lên trên lợi ích cá nhân

Gia đình sống đức ái phải biết đặt lợi ích của tổ chức, của hiệp hội lên trên lợi ích của riêng mình, biết hi sinh quên mình vì người khác, yêu thương chỉ vì yêu thương, phục vụ chỉ vì yêu thương và cho đi chỉ vì yêu thương. Qua đó, đức ái sẽ được lan tỏa, sẽ truyền cảm hứng và sẽ cảm hóa được rất rất nhiều người. Mẹ Teresa Calcutta, là một tấm gương ngời sáng cho tất cả chúng ta. Tình yêu của Mẹ dành cho những người nghèo khổ, bệnh tật, què quặt, đui mù, những người bị bỏ rơi, những người vô gia cư và những người dưới đáy xã hội là không sao kể xiết. Mẹ đã làm thay đổi biết bao cuộc đời và đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong lịch sử nhân loại. Mẹ làm được những điều đó là nhờ mẹ có một tâm hồn rộng mở và một trái tim to lớn để ôm lấy tất cả. Mẹ đã làm những việc nhỏ bé bằng trái tim to lớn và rộng mở. Qua đó, Chúa đã chúc phúc cho những công việc Mẹ làm để danh Chúa được cả sáng và được tôn vinh.

Trong bài nói chuyện sáng thứ Tư ngày 15/5/2024, Đức Thánh cha nói rằng: "Lòng bác ái Kitô giáo hay agape được sống bằng cách yêu thương người nghèo, người không được yêu thương và những người không yêu thương chúng ta, bằng việc tha thứ cho tất cả những người đã xúc phạm đến chúng ta và bằng việc chúc lành cho những người nguyền rủa chúng ta. Với ân sủng của Chúa Thánh Thần và nhờ sức mạnh tình yêu cứu chuộc của Chúa Kitô, chúng ta có thể yêu thương như Chúa dạy, và hơn cả tình bạn, tình cảm gia đình hay lòng nhân từ đối với người khác, đức mến là một món quà đến từ Thiên Chúa, hướng đến việc yêu mến Người trên hết mọi sự và yêu thương tha nhân như chính mình". Ngài mời gọi chúng ta hãy cầu nguyện, xin Chúa gia tăng lòng bác ái của chúng ta, ban cho chúng ta một trái tim rộng mở và quảng đại để không thờ ơ với nhu cầu của người khác, để trở thành những người mang đức ái Kitô giáo đến với mọi người bằng lòng quảng đại và sự phục vụ khiêm tốn.

Cho nên, gia đình Caritas phải thể hiện được sự hiệp nhất, yêu thương, chia sẻ, hợp tác, biết đồng cảm, đồng sinh, đồng tử vì nhau và cho nhau, không gây mâu thuẫn, không gây xung đột, không tìm cách phá hoại, không tìm cách chia rẽ bè phái, nhưng hãy biết sống khiêm nhường, hủy mình ra không, biết tôn trọng, biết lắng nghe và biết dẹp bỏ cái tôi của mình.

 Gia đình Caritas phải thể hiện được tình yêu hiến tặng nhưng không, một tình yêu đủ đầy, một tình yêu trọn vẹn, một tình yêu cao thượng, một tình yêu bất khuất, một tình yêu trổi vượt lên trên mọi tình yêu và làm cho tình yêu ấy trở thành bất tử, trường tồn. Tình yêu đó, sẽ dẫn đưa chúng ta đạt đến sự viên mãn trong tình yêu của Thiên Chúa và sẽ dẫn đưa chúng ta đạt đến "Đức ái thần linh, đức ái vẹn toàn", đức ái siêu thoát vượt lên trên mọi giới hạn và sự yếu đuối của chúng ta.

Sống và thực thi chân lý trong đức ái

Thánh Phaolô khuyên dạy chúng ta: "Sống theo sự thật trong đức ái" (Ep 4,15). Điều này rất quan trọng vì ngày nay nhiều người đã nhân danh sự thật, muốn bênh vực sự thật, bảo vệ sự thật, biện hộ thay cho sự thật, nhưng điều đáng sợ nhất là sự thật đang bị nhiều người lợi dụng cho mục đích của mình. Vì họ muốn được nổi tiếng, được mọi người tôn vinh, ca tụng, tung hô, cho nên họ đã nhân danh sự thật để hạ thấp phẩm giá, làm nhục, bôi nhọ, lên án, phê bình, chỉ trích cốt để loại trừ và triệt hạ đối phương. Họ dùng sự thật như là một loại vũ khí tối tân có sức công phá mãnh liệt, không gì có thể ngăn cản lại được. Sống đức ái không thể đẩy nạn nhân đi đến chỗ mất hết phẩm giá, đẩy họ đến chỗ tuyệt vọng và loại họ ra khỏi ơn cứu độ. Bảo vệ sự thật, bảo vệ chân lý mà đánh mất đi giá trị của Tin mừng cứu độ thì việc bảo vệ ấy sẽ không có giá trị. Chân lý trong đức ái là để cứu người chứ không phải để giết người. Sự thật mà không có đức ái thì rất dễ dẫn đến chỗ "bạo lực tinh thần và thiêng liêng". Bác ái mà không có sự thật thì sẽ trở thành dung túng, bao che, đồng lõa. Sự thật mà không có đức ái nó sẽ làm cho chúng ta trở thành quan tòa phán xét lạnh lùng.

Nói sự thật trong đức ái đòi hỏi chúng ta cần phải thanh luyện tâm hồn mình, uốn lưỡi bảy lần trước khi nói. Chúng ta thường rất giỏi biện minh cho mình "Tôi chỉ nói sự thật thôi, tôi chỉ nói lên tiếng nói của mình cho mọi người biết để mà tránh...", nhưng đàng sau những luận điệu ấy là biết bao nhiêu ẩn ý, tôi là người dám nói, dám vạch trần, dám lên tiếng... nhưng câu hỏi được đặt ra là: Tôi đang nói vì yêu thương hay vì ghen tức? Tôi nói để xây dựng hay là để gây chia rẽ? Tôi thực sự muốn cứu người hay là giết người? Tôi đang bảo vệ sự thật hay là để bảo vệ chính mình? Tôi thực sự muốn họ được chữa lành hay muốn họ bị loại trừ ra khỏi nhóm? Chúng ta muốn lên tiếng bảo vệ sự thật, nhưng phải đúng vào thời điểm, đúng nơi, đúng chỗ, đúng cách, đúng thẩm quyền để không gây thiệt hại cho người khác về nhân phẩm cũng như về tinh thần. Nếu không biết cách sửa dạy, chúng ta sẽ đẩy họ đi đến con đường cùng, đến huyệt mộ.

Câu chuyện Con Khỉ Bị Trúng Thương

Cho nên, nói sự thật trong đức ái đòi hỏi chúng ta phải phân biệt được tội và người. Chúng ta ghét tội, nhưng không ghét người có tội. Tội cần phải được gọi tên, sai lầm cần được sửa chữa vì: "Thánh nhân nào cũng có một quá khứ và tội nhân nào cũng có một tương lai". Tội nhân vẫn là con người và người mắc sai lầm vẫn có phẩm giá. Người lầm đường, lạc lối vẫn được Thiên Chúa yêu thương và tha thứ. Người có tội vẫn có cơ hội hoán cải để làm lại cuộc đời. Người vấp ngã vẫn có thể đứng dậy để bước tiếp. Vì thế, chúng ta đừng loại trừ nhau.

Chúng ta cần tránh việc chỉ thẳng mặt: "nó là kẻ xấu" thay vì nói "người ấy đã làm một việc xấu"; "người đó hết thuốc chữa" thay vì nói "người ấy cần được cứu chữa"; "loại người đó không được thương xót" thay vì nói "người ấy cần sự tha thứ"... vì một khi chúng ta đồng nhất tội lỗi với chính con người của họ, chúng ta dễ cho mình có quyền lên án, phán xét, trù dập, chà đạp, khinh bỉ, miệt thị, hạ nhục... và chúng ta sẽ vui mừng, sung sướng hả hê khi thấy họ đau khổ và tuyệt vọng. Chúng ta cần nhớ, đức ái dạy chúng ta đi tìm và cứu những gì đã hư mất: "Ta đến là để đi tìm và cứu những gì đã hư mất" (Lc 19,10). Một người có thể mắc nhiều lỗi lầm nghiêm trọng, nhưng không vì thế mà chúng ta sẵn sàng hủy diệt nhân phẩm của họ. Một giám đốc có thể không điều hành tốt, không hoàn thành trách nhiệm, nghĩa vụ và bổn phận được giao phó, nhưng không vì thế mà chúng ta coi thường, khinh thị, thiếu sự tôn trọng và bất cộng tác. Không phải chúng ta thấy được những giới hạn, những khiếm khuyết, những sự bất toàn của họ rồi chúng ta tìm cách chê bai và nói những lời mỉa mai. Chúng ta không thể chống lại sai trái bằng một sự sai trái khác. Chúng ta không thể lên án nạn nhân và cuối cùng biến mình thành nạn nhân. Nhiều khi chúng ta muốn làm cho tổ chức của mình trở nên trong sạch và tốt hơn, nhưng vô tình lại gieo vào những mầm bệnh độc hại và có thể gây ra sự chia rẽ sâu sắc giữa các thành viên và cuối cùng gia đình sẽ tan nát. Chúng ta cần phải nhớ, sự thật là chính Chúa, chân lý là chính Chúa và chân lý thuộc về Chúa. Cho nên, sự thật không thể đi ngược lại với đức ái và lòng thương xót của Thiên Chúa.

Vì thế, sống chân lý trong đức ái đòi hỏi mỗi người phải biết phán đoán và phân định được điều cần nói công khai và điều cần nói riêng tư. Chính Chúa Giêsu đã dạy chúng ta khi muốn sửa lỗi một ai đó: "Anh hãy đi sửa lỗi nó, chỉ một mình anh với nó mà thôi, nếu nó không nghe, hãy đem theo một hai nhân chứng và nếu nó vẫn không chịu nghe thì hãy trình với cộng đoàn" (Mt 18,15-17). Lộ trình này Chúa dạy chúng ta đừng bêu xấu, đừng làm nhục, đừng hạ thấp phẩm giá, đừng vội vàng hấp tấp, nhưng bắt đầu bằng sự kín đáo, để không làm cho hối nhân bị mất mặt, bị xấu hổ... và điều quan trọng nhất là để mình "được lại người anh em". Cho nên, đức ái trong chân lý không dạy chúng ta phải thắng đối phương bằng mọi giá, bằng những cuộc tranh luận, không cần chứng minh mình là đúng, người khác là sai. Mục tiêu của việc sửa lỗi là làm sao để "được lại người anh em", còn không thì việc sửa lỗi sẽ đi lệch ra khỏi giá trị của Tin mừng. Sửa lỗi phải mở ra con đường sống cho người có lỗi. Lên án nạn nhân không cho phép mình trở thành nạn nhân, bảo vệ sự thật không đồng nghĩa với trả thù, lên án tội ác không có nghĩa tự cho mình là quan tòa. Có những việc chúng ta cần phải giữ kín để bảo vệ nạn nhân. Khi chưa đủ chứng cứ thì chớ vội vàng kết án. Chúng ta cần phải có kỷ luật thiêng liêng, kỷ luật trí tuệ và kỷ luật truyền thông. Có những lúc xử lý nhanh là tốt, nhưng chậm lại tốt hơn. Vì tốc độ không phải lúc nào cũng đúng, cũng hay, cũng chính xác. Chậm để suy tư, chậm để kiểm chứng, chậm để cầu nguyện, chậm để bớt giận, chậm để tránh những điều đáng tiếc có thể xảy ra, chậm để có cơ hội cho ân sủng Chúa chiếu soi và biến đổi. Có nhiều thông tin trên mạng không phải vì người ta quá ác, mà vì thông tin nó đi quá nhanh không sao kiểm soát được, và "Tam sao sẽ thất bổn".

Gia đình sống đức ái phải có khả năng sửa lỗi và nhận lỗi

Khả năng sửa sai, xin lỗi và nhận lỗi là điều hết sức khó khăn. Chúng ta đừng sợ xấu hổ, mất mặt, mất danh dự khi nói lời xin lỗi. Xin lỗi là thần dược chữa lành và phục hồi phẩm giá của mình một cách nhanh nhất. Nói sự thật trong đức ái cần một thứ ngôn ngữ được thanh tẩy, vì có những từ ngữ mang tính hủy diệt và bị dán nhãn như: "Loại đó", "bọn đó", "phe đó", "lũ đó", "thành phần đó"..., những từ ngữ này sẽ làm nghèo khả năng yêu thương, tha thứ, dễ gây ra những vết thương lòng, mang nặng tính chất miệt thị và có tính sát thương cao. Sống đức ái không biến lời nói trở thành liều thuốc cực độc, một lời nói chân thành vì tình yêu sẽ có sức cảm hóa được tội nhân trở về với Thiên Chúa. Sự thật mà không có đức ái sẽ không thể trổ sinh hoa trái. Một hội đoàn lớn mạnh và phát triển không có nghĩa là hội đoàn đó không bao giờ gặp những vấn đề khó khăn, những thách đố, những thăng trầm, những khủng hoảng, nhưng điều quan trọng là họ biết đem những vấn đề khó khăn và thử thách đó vào trong lời cầu nguyện, trong sự đối thoại, phân định, lắng nghe, khiêm nhường, tìm ra giải pháp tốt nhất và hoán cải. Nói sự thật trong đức ái đòi hỏi phải có sự khiêm nhường trí tuệ, nó sẽ giúp chúng ta tránh được sự vượt quá mức và có sự công bằng hơn. Nói sự thật trong đức ái nhiều lúc cần phải tập sự im lặng khi cần thiết, đó không phải là sự hèn nhát hay nhu nhược nhưng nó diễn tả sự khôn ngoan cao độ, vì người khôn ngoan là người biết nói khi cần phải nói và biết im lặng khi cần phải im lặng.

Thay vì cùng nhau xây dựng, vun đắp, tìm kiếm ý Chúa, thì lại tìm cách thắng đối phương. Thay vì phân định, thì lại phân rẽ. Thay vì lắng nghe, thì lại bịt tai và dán nhãn. Thay vì đối thoại, thì lại chụp mũ. Thay vì sửa lỗi trong tình huynh đệ, thì lại lôi kéo đám đông để gây áp lực. Khi chân lý bị biến thành cờ hiệu của phe nhóm, nó sẽ đánh mất đi giá trị của Tin mừng. Sống đức ái mà không bảo vệ được người bị hại thì chưa phải sống đức ái. Vì thế, nói sự thật trong đức ái là nói đúng theo cung cách của Thiên Chúa: có lúc dịu dàng, có lúc mạnh mẽ, nhưng mục đích là để cứu độ. Cho nên, chúng ta cần đào tạo lương tâm, học cách tôn trọng sự thật, danh dự, công ích, công bằng, bác ái, trách nhiệm, nghĩa vụ, bổn phận và xây dựng sự hiệp nhất yêu thương. Gia đình sống đức ái cần tránh những hiềm khích, những hiểu lầm, những sự ích kỷ, nghi kỵ, hẹp hòi, nhỏ nhoi, bon chen, ghen tỵ, phá hoại, gây chia rẽ, bè phái, xung đột và đừng bao giờ lấy mình làm trung tâm, làm tiêu chuẩn để kết án người khác. Thánh Phaolô khuyên dạy: "Đừng để lời độc địa nào thốt ra từ miệng anh em, nhưng nếu cần, hãy nói những lời tốt đẹp, có sức xây dựng, đem lại ơn ích cho người nghe" (x. Ep 4,29). Nói sự thật trong đức ái là chúng ta phải chịu mọi trách nhiệm về lời nói của mình. Đức ái đích thực sẽ: "không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật" (1 Cr 13,6). Sống đức ái trong chân lý sẽ không vui vì sự dữ bị phơi bày. Đức ái chỉ vui khi thấy nạn nhân được chữa lành. Nếu chúng ta cảm thấy thỏa mãn và hả hê trước sự sụp đổ và đau khổ của người khác thì đó là dấu hiệu cho chúng ta thấy, chúng ta không sống đức ái theo các giá trị và chuẩn mực của Tin mừng, và chúng ta đang đi ngược lại với ý định của Thiên Chúa.

Chúng ta cần phải ghi lòng tạc dạ những lời giáo huấn của Thánh Phaolô để đem ra thi hành trong đời sống: "Đức mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Đức mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, hy vọng tất cả, chịu đựng tất cả" (1 Cr 13, 12-13). Đức ái chính là sự thánh thiện tối cao. Cuối cùng nói sự thật trong đức ái cốt là để giúp mọi người trở nên thánh, để cho họ luôn được sống trong sự viên mãn của ân sủng. Một người càng gần gũi với Thiên Chúa thì họ càng gần gũi với sự thật, vì tình yêu, sự thật và chân lý là chính Chúa.

Để kết thúc con xin mượn lời của thánh Fulgentiô nói rất tuyệt như sau: "Đức ái đã lôi kéo Chúa Kitô từ trời xuống đất, thì nhờ đức ái, Chúa Kitô sẽ kéo chúng ta từ đất lên trời", và Mẹ Teresa Calcutta cũng nói rất hay: "Đức ái như trời cao, như biển rộng và sâu thẳm như Đại Dương. Nhưng Biển sẽ vơi và sẽ khô cạn nếu thiếu đi những giọt nước". Và con thiết nghĩ, chính quý cha và quý anh chị sẽ là những giọt nước hãy làm cho Biển Cả tình yêu của Chúa Giêsu sẽ không bao giờ bị khô cạn.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa dạy chúng con: "Hãy yêu kẻ thù và làm ơn cho kẻ ghét anh em, hãy chúc lành cho kẻ nguyền rủa anh em và cầu nguyện cho kẻ vu khống và ngược đãi anh em". Chính Chúa đã quảng đại tha thứ và cầu nguyện cho những kẻ bắt bớ, đánh đòn, xỉ nhục và giết chết Chúa khi nói: "Lạy Cha, xin tha cho họ vì họ không biết việc họ làm". Đó là chân lý và là bài học quý nhất mà chúng con cần phải khắc cốt ghi tâm. Xin Chúa ban ơn thanh tẩy môi miệng, lòng trí, trái tim và linh hồn của chúng con. Xin Chúa đặt vào lòng chúng con tình yêu của Chúa, xin Chúa chiếm ngự và biến đổi trái tim chai đá của chúng con thành trái tim của Chúa, để chúng con luôn biết sống yêu thương và đem tình yêu của Chúa đến với mọi người, để chúng con trở thành hiện thân tình yêu của Chúa cho mọi người và để qua đó danh Chúa được cả sáng và được tôn vinh qua những công việc nhỏ bé của chúng con.

 Tài Liệu Tham Khảo


1. THÔNG ĐIỆP CARITAS IN VERITATE - BÁC ÁI TRONG CHÂN LÝ Bản dịch của UB. Giáo Lý Đức Tin và TT Mục Vụ TGP. Saigon
2. Trích từ bài Đức Ái Trong Chân lý của Lm. Anmai, CSsR
3. Đức Bênêđictô XVI, Deus Caritas Est (2005), số 6, 31.
4. Đức Giáo hoàng Phanxicô, Fratelli Tutti (2020), số 83.
5. Đức Giáo hoàng Phanxicô, Bài giảng tại Nhà thờ Thánh Marta (2016).
6. Đức ái: Thước đo của tâm hồn, tác giả Lm. Anmai CSsR
7. PHÂN ĐỊNH TRONG ÁNH SÁNG CHÂN LÝ VÀ ĐỨC BÁC ÁI, tác giả Lm. Anmai, CSsR

Nguồn: caritasvietnam.org" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=true
14:59:12 dblclick "Trọng kính thưa quý Cha Giám Đốc, phó giám đốc, quý Cha, quý Soeur, quý anh chị trong ban Caritas. Định hướng của Hội Nghị Thường Niên năm nay lấy chủ đề: Gia Đình Sống Đức Ái. Như vậy, mục đích mà Hội Nghị nhắm tới đó là "Gia Đình Sống Yêu Thương", "Tứ hải giai huynh đệ", bốn bể tứ phương thiên hạ đều là anh em. Đây là định hướng chủ đạo cho năm 2026-2027, để làm sao gia đình Caritas trở nên một cộng đoàn thừa sai. Vì thế, Hội Nghị lấy "Đức Ái" làm chủ đạo, làm nền tảng, làm trọng tâm, làm nòng cốt, làm điểm quy chiếu cho mọi hoạt động của đại gia đình Caritas. Nếu gia đình Caritas mà không lấy đức ái làm nền tảng, làm cột trụ, làm tiêu chuẩn, làm thước đo thì không phải là Caritas.

Vì từ "Caritas" có nghĩa là đức ái, là agape, là tình yêu, bao dung, độ lượng, sự chia sẻ, hi sinh, tha thứ vô hạn. Caritas diễn tả tình yêu tự nguyện dâng hiến sâu xa cho sứ vụ. Chính Chúa Giêsu đã lấy đức ái làm nền tảng, làm trọng tâm cho toàn bộ Tin mừng cứu độ. Tất cả Kinh thánh đều được tóm gọn trong đức ái. Đức ái chính là sợi dây liên kết tuyệt hảo và là cột trụ của các nhân đức khác. Chúa Giêsu đã trả lời cho nhà thông luật đến chất vấn Ngài: "Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống làm gia nghiệp? Chúa Giêsu trả lời: "Ngươi hãy yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức lực và hết trí khôn ngươi. Ngươi hãy làm như vậy thì sẽ được sống" (Lc 10,28-28). Đó là giới răn thứ nhất và trọng nhất, và giới răn thứ hai là: "Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình". Yêu thương người thân cận để chứng minh cho mọi người thấy là chúng ta có lòng yêu mến Thiên Chúa. Vì vậy, đức ái chính là thước đo về lòng yêu mến Thiên Chúa và cũng là thước đo về lòng yêu mến anh em. Bởi thế, Lề Luật được cô đọng lại trong thái độ yêu mến Thiên Chúa và yêu thương tha nhân. Chúa Giêsu đã ràng buộc hai giới răn này lại làm một, như hai mặt của cùng một đồng tiền. Chính đức ái đối với tha nhân làm cho chúng ta trở nên giống Chúa Giêsu hơn và chúng ta chính là hiện thân của Chúa Giêsu cho người khác.

Gia đình sống đức ái phải khởi đi từ tình yêu Thiên Chúa

Đức ái được bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa, vì "Thiên Chúa là Tình Yêu". Bản chất và căn tính của Thiên Chúa là tình yêu, và tình yêu là tên gọi của Thiên Chúa. Cho nên, bản chất và căn tính của Caritas cũng là tình yêu. Thánh Gioan cho biết: "Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã tặng ban Con một, để ai tin vào Con của Người thì được sống muôn đời" (Ga 3,16-17). Đến như Con Một Thiên Chúa cũng không giữ lại, thì thử hỏi có gì quý giá hơn mà Thiên Chúa không tặng ban cho chúng ta? Thiết nghĩ, đây là câu Tin mừng hay nhất vì nó diễn tả được trọn vẹn và đủ đầy tình yêu của Thiên Chúa dành cho nhân loại, một tình yêu cao vời vợi và sâu thăm thẳm không sao hiểu thấu. Chính Chúa Giêsu dạy các môn đệ: "Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em" (Ga 13,34). Đó là trọng tâm, là nền tảng, là căn tính, là bản chất, là cốt lõi và là tinh hoa của Tin mừng. Vì: "yêu thương là chu toàn Lề Luật" (Rm 13,10), yêu thương là làm trọn Lề Luật. Thánh Gioan cũng xác quyết: "Nếu ai nói, tôi yêu mến Chúa mà lại ghét anh em mình, người ấy là một kẻ nói dối, và sự thật không ở nơi người ấy" (1 Ga 4,20). Cho nên, đức ái là giới răn đứng đầu trong các giới răn, và mọi giới răn phải hướng về đức ái.

Trong Thư Mục Vụ Năm Đức Tin HĐGMVN nói về mối liên hệ giữa đức tin và đức mến như sau: "Chính đức tin giúp chúng ta nhận ra Chúa Kitô và chính tình yêu Chúa thôi thúc chúng ta chạy đến phục vụ Chúa mỗi khi Người trở thành người thân cận của chúng ta trên mọi nẻo đường cuộc sống. Được Lời Chúa soi sáng và tình yêu Chúa thấm nhập trong suy nghĩ cũng như hành động, chúng ta sẽ trở nên những chứng tá đáng tin trong xã hội ngày nay". (Số 7). Thánh Giacôbê cũng nói: "đức tin không việc làm là đức tin chết" (Gc 2, 17). Chính đức tin là động lực thúc đẩy chúng ta sống đức ái một cách sung mãn nhất. Vì thế, đức ái được coi là "hoàng hậu" của các nhân đức. Và đức ái đã đạt đến đỉnh khi Chúa Giêsu chịu chết trên cây thập giá. Tình yêu ấy chính là sức mạnh vạn năng để thanh tẩy và gội sạch tất cả mọi tội lỗi của nhân loại. Thiên Chúa cứu độ chính là Thiên Chúa biểu lộ tình yêu và lòng thương xót vô hạn của Ngài. Chúa Giêsu đã trở thành biểu tượng tình yêu của Cha như lời thánh Irênê khẳng định: "Đức Giêsu chính là lời chú giải về Cha, Đấng mà chưa có ai nhìn thấy bao giờ. Ngài trở thành hình ảnh của Thiên Chúa vô hình, là hình ảnh trung thực của bản thể Thiên Chúa. Ngài trở thành lời chú giải về Cha. Hành động của Đức Giêsu biểu lộ trên cây thập giá chính hành động của Chúa Cha. Ngài đã sống và làm tất cả là để Cha được tôn vinh. Ngài đã chu toàn thánh ý Cha một cách trọn vẹn. Như vậy, con đường cứu độ nhân loại chính là con đường tình yêu thập giá. Vì thế, mặc khải về tình yêu và lòng thương xót của Cha là trọng tâm và cao điểm Tin mừng Đức Giêsu rao giảng.

Bởi thế mà thánh Phaolô dạy: "Giá như tôi nói được các thứ tiếng của loài người và của các thiên thần đi nữa mà không có đức ái, thì tôi chẳng khác gì thanh la phèng phèng, chũm chọe xoang xoảng. Giá như tôi có được ơn nói tiên tri và biết hết mọi điều bí nhiệm, mọi lẽ cao siêu hay có được tất cả tài đức đến chuyển núi dời non mà không có đức mến, thì tôi cũng chẳng là gì cả. Giá như tôi đem hết gia tài cơ nghiệp mà bố thí, hay nộp cả thân xác tôi để chịu chết, mà không có đức mến thì cũng chẳng ích gì cho tôi" 1Cr 13, 1-13). Tôi có là "thiên tài" mà không có đức mến thì cũng kể bằng không vậy. Cho nên, đức ái siêu việt lên trên mọi quyền lực thần thiêng và vượt lên trên sự toàn năng của con người. Cho dù chúng ta có tài giỏi, khôn ngoan, thông minh thượng trí, cũng chẳng là gì nếu không có đức mến. Vì vậy, chúng ta đừng bao giờ tự hào, tự cao, tự đại, tự đắc và tự phụ về những thành công của mình. Nếu không có đức mến, thì tất cả mọi sự kể như bằng không trước mặt Thiên Chúa. Vì thế, đức ái trở thành luật tối thượng, trở thành mệnh lệnh tuyệt đối cho mọi cách hành xử của chúng ta, và chúng ta được mời gọi: "Anh em hãy nên hoàn thiện như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện" (Mt 5,48).

Giá trị của gia đình sống đức ái

Giá trị của gia đình sống đức ái không dựa trên nhân cách, nhân vị và nhân phẩm, không dựa trên sự giàu sang, phú quý, địa vị, quyền lực, danh vọng nhưng dựa trên đức ái. Đức ái trở thành tiêu chuẩn, trở thành thước đo về nhân cách, nhân phẩm và đức độ của từng người. Gia đình sống đức ái phải thể hiện tình yêu trong chân lý, trong sự thật và trong sự thiện. Qua đó, đức ái sẽ giúp chúng ta đi vào trong lộ trình của Thiên Chúa, để đạt tới cùng đích, đạt tới con đường hoàn thiện của Phúc Âm. Vì thế, đức ái phải được tỏ lộ bằng sự hi sinh cao độ, sự cho đi mà không mong phần thưởng. Đức ái yêu thương vô hạn, tha thứ vô hạn, bao dung, độ lượng và quảng đại với hết mọi hạng người. Đức ái không chỉ là tình cảm trao ban, là sợi dây liên kết, là mối tình giao hảo giữa mọi người với nhau, nhưng còn là tình yêu sâu thẳm từ bên trong được bắt nguồn từ tình yêu Thiên Chúa. Sống đức ái không phải để khoa trương, vênh váo, lên mặt, nhưng là hành động đầy tính nhân văn, khiêm nhường, nhỏ bé như Chúa Giêsu dạy: "Việc tay phải làm đừng cho tay trái biết, vì Cha anh em trên trời thấu suốt những gì bí ẩn nơi lòng người" (Mt 6, 1-6), để qua đó, sức mạnh kỳ diệu và quyền năng vô biên của Thiên Chúa sẽ được biểu lộ trọn vẹn trong sự khiêm nhu.

Đức ái sẽ giúp chúng ta sống viên mãn trong tình yêu, và tâm của chúng ta sẽ: "Tâm bất biến giữa lòng đời vạn biến". Cho dù chúng ta có gặp phải cảnh phong ba bão táp, triều cường, sóng thần, lốc xoáy hay bão tố, thì lòng mỗi người vẫn bình an, vì chúng ta biết, Thiên Chúa luôn ở với chúng ta, nên không có một sức mạnh hay bất cứ một thế lực sự dữ nào có thể làm hại được chúng ta. Nếu chúng ta không biết yêu thương nhau, không có lòng trắc ẩn, không có sự thấu cảm, trái tim của chúng ta coi như đã bị đóng băng, đã bị chết khô, nó không còn có giá trị gì nữa. Cho nên, người ta nói: "Bắc Cực không phải là nơi lạnh nhất, nhưng là nơi lòng người khi sống vô tâm, vô tình và vô cảm đối với người anh chị em đồng loại". Câu chuyện cô bé Duyệt Duyệt bị tai nạn bên Trung Quốc cách đây mấy năm. Chúng ta đừng quên Di Chúc quý nhất Chúa Giêsu để lại đó là: "Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em, và người ta cứ dấu này mà nhận biết anh em là môn đệ của Thầy" (Ga 15, 16-17). Vì thế, chúng ta hãy để cho Lời Chúa ăn sâu và thấm đẫm cuộc đời của chúng ta. Chúng ta đừng tìm cách dập tắt đức ái, đừng trốn chạy yêu thương và đừng thoái thác sứ mệnh yêu thương, nhưng hãy yêu thương không ngừng để đức ái luôn được biểu lộ. Chúng ta hãy quảng đại tha thứ khi bị tổn thương hay khi bị xúc phạm nặng nề. Vì đức ái là đỉnh điểm của toàn bộ hành trình đức tin và đời sống Kitô Giáo. Không có đức ái, Kitô Giáo sẽ không tồn tại, và toàn bộ Kinh thánh sẽ không có giá trị. Đức ái sẽ mở rộng trái tim và lòng trí của chúng ta để cho ân sủng của Thiên Chúa được chiếu soi, thiêu đốt và nung nấu tâm hồn chúng ta. Cho nên, đức ái chính là tinh hoa của Tin mừng, là con đường hoàn thiện Phúc Âm, là con đường hoàn hảo, và là con đường ngắn nhất để chúng ta lên trời một cách nhanh nhất.

Sống đức ái phải đặt lợi ích của tổ chức lên trên lợi ích cá nhân

Gia đình sống đức ái phải biết đặt lợi ích của tổ chức, của hiệp hội lên trên lợi ích của riêng mình, biết hi sinh quên mình vì người khác, yêu thương chỉ vì yêu thương, phục vụ chỉ vì yêu thương và cho đi chỉ vì yêu thương. Qua đó, đức ái sẽ được lan tỏa, sẽ truyền cảm hứng và sẽ cảm hóa được rất rất nhiều người. Mẹ Teresa Calcutta, là một tấm gương ngời sáng cho tất cả chúng ta. Tình yêu của Mẹ dành cho những người nghèo khổ, bệnh tật, què quặt, đui mù, những người bị bỏ rơi, những người vô gia cư và những người dưới đáy xã hội là không sao kể xiết. Mẹ đã làm thay đổi biết bao cuộc đời và đã để lại dấu ấn không thể phai mờ trong lịch sử nhân loại. Mẹ làm được những điều đó là nhờ mẹ có một tâm hồn rộng mở và một trái tim to lớn để ôm lấy tất cả. Mẹ đã làm những việc nhỏ bé bằng trái tim to lớn và rộng mở. Qua đó, Chúa đã chúc phúc cho những công việc Mẹ làm để danh Chúa được cả sáng và được tôn vinh.

Trong bài nói chuyện sáng thứ Tư ngày 15/5/2024, Đức Thánh cha nói rằng: "Lòng bác ái Kitô giáo hay agape được sống bằng cách yêu thương người nghèo, người không được yêu thương và những người không yêu thương chúng ta, bằng việc tha thứ cho tất cả những người đã xúc phạm đến chúng ta và bằng việc chúc lành cho những người nguyền rủa chúng ta. Với ân sủng của Chúa Thánh Thần và nhờ sức mạnh tình yêu cứu chuộc của Chúa Kitô, chúng ta có thể yêu thương như Chúa dạy, và hơn cả tình bạn, tình cảm gia đình hay lòng nhân từ đối với người khác, đức mến là một món quà đến từ Thiên Chúa, hướng đến việc yêu mến Người trên hết mọi sự và yêu thương tha nhân như chính mình". Ngài mời gọi chúng ta hãy cầu nguyện, xin Chúa gia tăng lòng bác ái của chúng ta, ban cho chúng ta một trái tim rộng mở và quảng đại để không thờ ơ với nhu cầu của người khác, để trở thành những người mang đức ái Kitô giáo đến với mọi người bằng lòng quảng đại và sự phục vụ khiêm tốn.

Cho nên, gia đình Caritas phải thể hiện được sự hiệp nhất, yêu thương, chia sẻ, hợp tác, biết đồng cảm, đồng sinh, đồng tử vì nhau và cho nhau, không gây mâu thuẫn, không gây xung đột, không tìm cách phá hoại, không tìm cách chia rẽ bè phái, nhưng hãy biết sống khiêm nhường, hủy mình ra không, biết tôn trọng, biết lắng nghe và biết dẹp bỏ cái tôi của mình.

 Gia đình Caritas phải thể hiện được tình yêu hiến tặng nhưng không, một tình yêu đủ đầy, một tình yêu trọn vẹn, một tình yêu cao thượng, một tình yêu bất khuất, một tình yêu trổi vượt lên trên mọi tình yêu và làm cho tình yêu ấy trở thành bất tử, trường tồn. Tình yêu đó, sẽ dẫn đưa chúng ta đạt đến sự viên mãn trong tình yêu của Thiên Chúa và sẽ dẫn đưa chúng ta đạt đến "Đức ái thần linh, đức ái vẹn toàn", đức ái siêu thoát vượt lên trên mọi giới hạn và sự yếu đuối của chúng ta.

Sống và thực thi chân lý trong đức ái

Thánh Phaolô khuyên dạy chúng ta: "Sống theo sự thật trong đức ái" (Ep 4,15). Điều này rất quan trọng vì ngày nay nhiều người đã nhân danh sự thật, muốn bênh vực sự thật, bảo vệ sự thật, biện hộ thay cho sự thật, nhưng điều đáng sợ nhất là sự thật đang bị nhiều người lợi dụng cho mục đích của mình. Vì họ muốn được nổi tiếng, được mọi người tôn vinh, ca tụng, tung hô, cho nên họ đã nhân danh sự thật để hạ thấp phẩm giá, làm nhục, bôi nhọ, lên án, phê bình, chỉ trích cốt để loại trừ và triệt hạ đối phương. Họ dùng sự thật như là một loại vũ khí tối tân có sức công phá mãnh liệt, không gì có thể ngăn cản lại được. Sống đức ái không thể đẩy nạn nhân đi đến chỗ mất hết phẩm giá, đẩy họ đến chỗ tuyệt vọng và loại họ ra khỏi ơn cứu độ. Bảo vệ sự thật, bảo vệ chân lý mà đánh mất đi giá trị của Tin mừng cứu độ thì việc bảo vệ ấy sẽ không có giá trị. Chân lý trong đức ái là để cứu người chứ không phải để giết người. Sự thật mà không có đức ái thì rất dễ dẫn đến chỗ "bạo lực tinh thần và thiêng liêng". Bác ái mà không có sự thật thì sẽ trở thành dung túng, bao che, đồng lõa. Sự thật mà không có đức ái nó sẽ làm cho chúng ta trở thành quan tòa phán xét lạnh lùng.

Nói sự thật trong đức ái đòi hỏi chúng ta cần phải thanh luyện tâm hồn mình, uốn lưỡi bảy lần trước khi nói. Chúng ta thường rất giỏi biện minh cho mình "Tôi chỉ nói sự thật thôi, tôi chỉ nói lên tiếng nói của mình cho mọi người biết để mà tránh...", nhưng đàng sau những luận điệu ấy là biết bao nhiêu ẩn ý, tôi là người dám nói, dám vạch trần, dám lên tiếng... nhưng câu hỏi được đặt ra là: Tôi đang nói vì yêu thương hay vì ghen tức? Tôi nói để xây dựng hay là để gây chia rẽ? Tôi thực sự muốn cứu người hay là giết người? Tôi đang bảo vệ sự thật hay là để bảo vệ chính mình? Tôi thực sự muốn họ được chữa lành hay muốn họ bị loại trừ ra khỏi nhóm? Chúng ta muốn lên tiếng bảo vệ sự thật, nhưng phải đúng vào thời điểm, đúng nơi, đúng chỗ, đúng cách, đúng thẩm quyền để không gây thiệt hại cho người khác về nhân phẩm cũng như về tinh thần. Nếu không biết cách sửa dạy, chúng ta sẽ đẩy họ đi đến con đường cùng, đến huyệt mộ.

Câu chuyện Con Khỉ Bị Trúng Thương

Cho nên, nói sự thật trong đức ái đòi hỏi chúng ta phải phân biệt được tội và người. Chúng ta ghét tội, nhưng không ghét người có tội. Tội cần phải được gọi tên, sai lầm cần được sửa chữa vì: "Thánh nhân nào cũng có một quá khứ và tội nhân nào cũng có một tương lai". Tội nhân vẫn là con người và người mắc sai lầm vẫn có phẩm giá. Người lầm đường, lạc lối vẫn được Thiên Chúa yêu thương và tha thứ. Người có tội vẫn có cơ hội hoán cải để làm lại cuộc đời. Người vấp ngã vẫn có thể đứng dậy để bước tiếp. Vì thế, chúng ta đừng loại trừ nhau.

Chúng ta cần tránh việc chỉ thẳng mặt: "nó là kẻ xấu" thay vì nói "người ấy đã làm một việc xấu"; "người đó hết thuốc chữa" thay vì nói "người ấy cần được cứu chữa"; "loại người đó không được thương xót" thay vì nói "người ấy cần sự tha thứ"... vì một khi chúng ta đồng nhất tội lỗi với chính con người của họ, chúng ta dễ cho mình có quyền lên án, phán xét, trù dập, chà đạp, khinh bỉ, miệt thị, hạ nhục... và chúng ta sẽ vui mừng, sung sướng hả hê khi thấy họ đau khổ và tuyệt vọng. Chúng ta cần nhớ, đức ái dạy chúng ta đi tìm và cứu những gì đã hư mất: "Ta đến là để đi tìm và cứu những gì đã hư mất" (Lc 19,10). Một người có thể mắc nhiều lỗi lầm nghiêm trọng, nhưng không vì thế mà chúng ta sẵn sàng hủy diệt nhân phẩm của họ. Một giám đốc có thể không điều hành tốt, không hoàn thành trách nhiệm, nghĩa vụ và bổn phận được giao phó, nhưng không vì thế mà chúng ta coi thường, khinh thị, thiếu sự tôn trọng và bất cộng tác. Không phải chúng ta thấy được những giới hạn, những khiếm khuyết, những sự bất toàn của họ rồi chúng ta tìm cách chê bai và nói những lời mỉa mai. Chúng ta không thể chống lại sai trái bằng một sự sai trái khác. Chúng ta không thể lên án nạn nhân và cuối cùng biến mình thành nạn nhân. Nhiều khi chúng ta muốn làm cho tổ chức của mình trở nên trong sạch và tốt hơn, nhưng vô tình lại gieo vào những mầm bệnh độc hại và có thể gây ra sự chia rẽ sâu sắc giữa các thành viên và cuối cùng gia đình sẽ tan nát. Chúng ta cần phải nhớ, sự thật là chính Chúa, chân lý là chính Chúa và chân lý thuộc về Chúa. Cho nên, sự thật không thể đi ngược lại với đức ái và lòng thương xót của Thiên Chúa.

Vì thế, sống chân lý trong đức ái đòi hỏi mỗi người phải biết phán đoán và phân định được điều cần nói công khai và điều cần nói riêng tư. Chính Chúa Giêsu đã dạy chúng ta khi muốn sửa lỗi một ai đó: "Anh hãy đi sửa lỗi nó, chỉ một mình anh với nó mà thôi, nếu nó không nghe, hãy đem theo một hai nhân chứng và nếu nó vẫn không chịu nghe thì hãy trình với cộng đoàn" (Mt 18,15-17). Lộ trình này Chúa dạy chúng ta đừng bêu xấu, đừng làm nhục, đừng hạ thấp phẩm giá, đừng vội vàng hấp tấp, nhưng bắt đầu bằng sự kín đáo, để không làm cho hối nhân bị mất mặt, bị xấu hổ... và điều quan trọng nhất là để mình "được lại người anh em". Cho nên, đức ái trong chân lý không dạy chúng ta phải thắng đối phương bằng mọi giá, bằng những cuộc tranh luận, không cần chứng minh mình là đúng, người khác là sai. Mục tiêu của việc sửa lỗi là làm sao để "được lại người anh em", còn không thì việc sửa lỗi sẽ đi lệch ra khỏi giá trị của Tin mừng. Sửa lỗi phải mở ra con đường sống cho người có lỗi. Lên án nạn nhân không cho phép mình trở thành nạn nhân, bảo vệ sự thật không đồng nghĩa với trả thù, lên án tội ác không có nghĩa tự cho mình là quan tòa. Có những việc chúng ta cần phải giữ kín để bảo vệ nạn nhân. Khi chưa đủ chứng cứ thì chớ vội vàng kết án. Chúng ta cần phải có kỷ luật thiêng liêng, kỷ luật trí tuệ và kỷ luật truyền thông. Có những lúc xử lý nhanh là tốt, nhưng chậm lại tốt hơn. Vì tốc độ không phải lúc nào cũng đúng, cũng hay, cũng chính xác. Chậm để suy tư, chậm để kiểm chứng, chậm để cầu nguyện, chậm để bớt giận, chậm để tránh những điều đáng tiếc có thể xảy ra, chậm để có cơ hội cho ân sủng Chúa chiếu soi và biến đổi. Có nhiều thông tin trên mạng không phải vì người ta quá ác, mà vì thông tin nó đi quá nhanh không sao kiểm soát được, và "Tam sao sẽ thất bổn".

Gia đình sống đức ái phải có khả năng sửa lỗi và nhận lỗi

Khả năng sửa sai, xin lỗi và nhận lỗi là điều hết sức khó khăn. Chúng ta đừng sợ xấu hổ, mất mặt, mất danh dự khi nói lời xin lỗi. Xin lỗi là thần dược chữa lành và phục hồi phẩm giá của mình một cách nhanh nhất. Nói sự thật trong đức ái cần một thứ ngôn ngữ được thanh tẩy, vì có những từ ngữ mang tính hủy diệt và bị dán nhãn như: "Loại đó", "bọn đó", "phe đó", "lũ đó", "thành phần đó"..., những từ ngữ này sẽ làm nghèo khả năng yêu thương, tha thứ, dễ gây ra những vết thương lòng, mang nặng tính chất miệt thị và có tính sát thương cao. Sống đức ái không biến lời nói trở thành liều thuốc cực độc, một lời nói chân thành vì tình yêu sẽ có sức cảm hóa được tội nhân trở về với Thiên Chúa. Sự thật mà không có đức ái sẽ không thể trổ sinh hoa trái. Một hội đoàn lớn mạnh và phát triển không có nghĩa là hội đoàn đó không bao giờ gặp những vấn đề khó khăn, những thách đố, những thăng trầm, những khủng hoảng, nhưng điều quan trọng là họ biết đem những vấn đề khó khăn và thử thách đó vào trong lời cầu nguyện, trong sự đối thoại, phân định, lắng nghe, khiêm nhường, tìm ra giải pháp tốt nhất và hoán cải. Nói sự thật trong đức ái đòi hỏi phải có sự khiêm nhường trí tuệ, nó sẽ giúp chúng ta tránh được sự vượt quá mức và có sự công bằng hơn. Nói sự thật trong đức ái nhiều lúc cần phải tập sự im lặng khi cần thiết, đó không phải là sự hèn nhát hay nhu nhược nhưng nó diễn tả sự khôn ngoan cao độ, vì người khôn ngoan là người biết nói khi cần phải nói và biết im lặng khi cần phải im lặng.

Thay vì cùng nhau xây dựng, vun đắp, tìm kiếm ý Chúa, thì lại tìm cách thắng đối phương. Thay vì phân định, thì lại phân rẽ. Thay vì lắng nghe, thì lại bịt tai và dán nhãn. Thay vì đối thoại, thì lại chụp mũ. Thay vì sửa lỗi trong tình huynh đệ, thì lại lôi kéo đám đông để gây áp lực. Khi chân lý bị biến thành cờ hiệu của phe nhóm, nó sẽ đánh mất đi giá trị của Tin mừng. Sống đức ái mà không bảo vệ được người bị hại thì chưa phải sống đức ái. Vì thế, nói sự thật trong đức ái là nói đúng theo cung cách của Thiên Chúa: có lúc dịu dàng, có lúc mạnh mẽ, nhưng mục đích là để cứu độ. Cho nên, chúng ta cần đào tạo lương tâm, học cách tôn trọng sự thật, danh dự, công ích, công bằng, bác ái, trách nhiệm, nghĩa vụ, bổn phận và xây dựng sự hiệp nhất yêu thương. Gia đình sống đức ái cần tránh những hiềm khích, những hiểu lầm, những sự ích kỷ, nghi kỵ, hẹp hòi, nhỏ nhoi, bon chen, ghen tỵ, phá hoại, gây chia rẽ, bè phái, xung đột và đừng bao giờ lấy mình làm trung tâm, làm tiêu chuẩn để kết án người khác. Thánh Phaolô khuyên dạy: "Đừng để lời độc địa nào thốt ra từ miệng anh em, nhưng nếu cần, hãy nói những lời tốt đẹp, có sức xây dựng, đem lại ơn ích cho người nghe" (x. Ep 4,29). Nói sự thật trong đức ái là chúng ta phải chịu mọi trách nhiệm về lời nói của mình. Đức ái đích thực sẽ: "không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật" (1 Cr 13,6). Sống đức ái trong chân lý sẽ không vui vì sự dữ bị phơi bày. Đức ái chỉ vui khi thấy nạn nhân được chữa lành. Nếu chúng ta cảm thấy thỏa mãn và hả hê trước sự sụp đổ và đau khổ của người khác thì đó là dấu hiệu cho chúng ta thấy, chúng ta không sống đức ái theo các giá trị và chuẩn mực của Tin mừng, và chúng ta đang đi ngược lại với ý định của Thiên Chúa.

Chúng ta cần phải ghi lòng tạc dạ những lời giáo huấn của Thánh Phaolô để đem ra thi hành trong đời sống: "Đức mến thì nhẫn nhục, hiền hậu, không ghen tương, không vênh vang, không tự đắc, không làm điều bất chính, không tìm tư lợi, không nóng giận, không nuôi hận thù, không mừng khi thấy sự gian ác, nhưng vui khi thấy điều chân thật. Đức mến tha thứ tất cả, tin tưởng tất cả, hy vọng tất cả, chịu đựng tất cả" (1 Cr 13, 12-13). Đức ái chính là sự thánh thiện tối cao. Cuối cùng nói sự thật trong đức ái cốt là để giúp mọi người trở nên thánh, để cho họ luôn được sống trong sự viên mãn của ân sủng. Một người càng gần gũi với Thiên Chúa thì họ càng gần gũi với sự thật, vì tình yêu, sự thật và chân lý là chính Chúa.

Để kết thúc con xin mượn lời của thánh Fulgentiô nói rất tuyệt như sau: "Đức ái đã lôi kéo Chúa Kitô từ trời xuống đất, thì nhờ đức ái, Chúa Kitô sẽ kéo chúng ta từ đất lên trời", và Mẹ Teresa Calcutta cũng nói rất hay: "Đức ái như trời cao, như biển rộng và sâu thẳm như Đại Dương. Nhưng Biển sẽ vơi và sẽ khô cạn nếu thiếu đi những giọt nước". Và con thiết nghĩ, chính quý cha và quý anh chị sẽ là những giọt nước hãy làm cho Biển Cả tình yêu của Chúa Giêsu sẽ không bao giờ bị khô cạn.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa dạy chúng con: "Hãy yêu kẻ thù và làm ơn cho kẻ ghét anh em, hãy chúc lành cho kẻ nguyền rủa anh em và cầu nguyện cho kẻ vu khống và ngược đãi anh em". Chính Chúa đã quảng đại tha thứ và cầu nguyện cho những kẻ bắt bớ, đánh đòn, xỉ nhục và giết chết Chúa khi nói: "Lạy Cha, xin tha cho họ vì họ không biết việc họ làm". Đó là chân lý và là bài học quý nhất mà chúng con cần phải khắc cốt ghi tâm. Xin Chúa ban ơn thanh tẩy môi miệng, lòng trí, trái tim và linh hồn của chúng con. Xin Chúa đặt vào lòng chúng con tình yêu của Chúa, xin Chúa chiếm ngự và biến đổi trái tim chai đá của chúng con thành trái tim của Chúa, để chúng con luôn biết sống yêu thương và đem tình yêu của Chúa đến với mọi người, để chúng con trở thành hiện thân tình yêu của Chúa cho mọi người và để qua đó danh Chúa được cả sáng và được tôn vinh qua những công việc nhỏ bé của chúng con.

 Tài Liệu Tham Khảo


1. THÔNG ĐIỆP CARITAS IN VERITATE - BÁC ÁI TRONG CHÂN LÝ Bản dịch của UB. Giáo Lý Đức Tin và TT Mục Vụ TGP. Saigon
2. Trích từ bài Đức Ái Trong Chân lý của Lm. Anmai, CSsR
3. Đức Bênêđictô XVI, Deus Caritas Est (2005), số 6, 31.
4. Đức Giáo hoàng Phanxicô, Fratelli Tutti (2020), số 83.
5. Đức Giáo hoàng Phanxicô, Bài giảng tại Nhà thờ Thánh Marta (2016).
6. Đức ái: Thước đo của tâm hồn, tác giả Lm. Anmai CSsR
7. PHÂN ĐỊNH TRONG ÁNH SÁNG CHÂN LÝ VÀ ĐỨC BÁC ÁI, tác giả Lm. Anmai, CSsR

Nguồn: caritasvietnam.org" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=true
15:03:05 dblclick "Thư Mục Vụ Năm Đức Tin HĐGMVN" sidepanelOpen=false autoUpdate=true isAdv=false

Nguồn: Hội đồng Giám mục Việt Nam (hdgmvietnam.com)