Đây là sáng kiến của Liên Hội đồng Giám mục Á Châu (FABC) nhằm cùng nhìn nhận những thách đố đang tác động đến lưu vực sông Mekong và tìm kiếm những hướng hành động chung để bảo vệ môi trường sống, cộng đồng dân cư và các hệ sinh thái của khu vực.

Ngày 8/10/2026 thành phố Bangkok, Thái Lan vẫn còn ngập kể từ khi thành phố ban bố tình trạng thảm họa vì lũ lụt hôm 26/9/2026

Những thách đố của lưu vực sông Mekong

Ngày 07/10, hội nghị khai mạc với thánh lễ do Đức cha Gerry Alminaza, Giám đốc Caritas Philippines, chủ tế.

Sau thánh lễ, các tham dự viên giới thiệu về mình và các tổ chức đồng hành trong hội nghị, gồm FABC, Trung tâm Năng lượng, Sinh thái và Phát triển cùng Caritas châu Á. Đại diện Cơ quan Nghiên cứu Biến đổi Khí hậu của Thái Lan cũng tham dự và đóng góp cho chương trình.

Các tham dự viên bắt đầu ngày làm việc thứ nhất

Các tham dự viên lần lượt lắng nghe ba tham luận.

Tham luận đầu tiên do bà Wora Sukraroek, thuộc Cơ quan quốc tế về quyền trái đất, trình bày về những khủng hoảng đang diễn ra tại đồng bằng sông Mekong.

Tiếp đến, bà Chuy Voucheng thuộc Cơ quan phát triển và đối tác phối hợp hành động của Cambodia đề cập đến việc trao quyền cho cộng đồng thông qua nguyên tắc FPIC (Tham vấn và đồng thuận trước, tự nguyện và được cung cấp đầy đủ thông tin), đồng thời trình bày những tác động xã hội và môi trường của hoạt động khai khoáng tại các tỉnh Ratanakiri, Stung Treng và Kratie.

Bài tham luận thứ ba do ông Seng Samban trình bày về những tổn thất và thiệt hại do biến đổi khí hậu gây ra.

Buổi chiều, các tham dự viên tiếp tục lắng nghe hai bài tham luận về tình trạng đa dạng sinh học, nguồn nước, lương thực và năng lượng tại lưu vực sông Mekong. Sau đó, hội nghị dành thời gian cùng đối thoại trong Thánh Thần, để lắng nghe hướng dẫn của Chúa Thánh Thần cho công cuộc xây dựng tương bền vững cho các cộng đồng đang sống bên dòng sông này.

Tìm kiếm hướng hành động của Giáo hội

Ngày 08/10, Đức cha Allwyn D’Silva, Chủ tịch Văn phòng Phát triển con người Toàn diện của FABC, chủ tế Thánh lễ cầu nguyện cho ngày làm việc cuối cùng. Thánh lễ được dâng với ý nguyện xin Chúa hướng dẫn các tham dự viên và mọi thành phần liên quan biết cộng tác để hội nghị đạt được những kết quả thiết thực.

Đức cha Allwyn D’Silva, Chủ tịch Văn phòng Phát triển on người Toàn diện của FABC chủ tế thánh lễ ngày 8/10/2026

Sau thánh lễ, các tham dự viên chia sẻ cảm nghiệm về ngày làm việc đầu tiên. Sau đó, hội nghị chia thành ba nhóm để cùng phân định ba câu hỏi: Điều gì đang xảy ra và điều gì đang lay động chúng ta? Vấn đề nào thu hút chúng ta dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần? Giáo hội có thể đáp ứng những nhu cầu đang được đặt ra như thế nào?

Sau các phiên làm việc, hội nghị xác định năm hướng ưu tiên cho tiến trình tiếp theo.

Thứ nhất, xây dựng nền tảng tâm linh và cách nhìn về sinh thái. Con người được nhìn nhận ở vị trí trung tâm, đồng thời việc chăm sóc tạo thành trở thành trọng tâm trong đời sống Kitô hữu. Các tham dự viên đề nghị đẩy mạnh việc giáo dục về hoán cải sinh thái, giúp con người sống hài hòa với tạo thành, đồng thời gắn việc chăm sóc thụ tạo với đời sống phụng vụ.

Thứ hai, lắng nghe và hiểu rõ thực trạng địa phương. Cần quan tâm đến đặc điểm của từng quốc gia, từng cộng đồng đang chịu ảnh hưởng của những biến đổi tại lưu vực Mekong, cũng như những mối quan tâm cụ thể của các giám mục. Hội nghị cũng đề nghị tăng cường sự phối hợp giữa Giáo hội với các trường đại học, tổ chức nghiên cứu và những nhóm đang hoạt động liên quan đến sông Mekong.

Thứ ba, phát huy vai trò lãnh đạo, tình liên đới và trách nhiệm xã hội của Giáo hội. Sự hiệp thông giữa các nhà lãnh đạo và các giám mục có thể góp phần giúp Giáo hội hướng dẫn cộng đồng trong đời sống đạo đức và thiêng liêng. Hội nghị cũng đặt vấn đề về đạo đức trong việc sử dụng nguồn tài chính và việc thoái vốn khỏi những tổ chức, nghiệp đoàn gây tổn hại đến tính toàn vẹn của tạo thành.

Thứ tư, tăng cường hợp tác với cộng đồng và vận động chính sách. Giáo hội cần góp phần làm rõ những hình thức khai thác và bóc lột gây tổn thương cho cộng đồng, nâng cao nhận thức của những người bị ảnh hưởng, đồng thời hỗ trợ mục vụ và tạo điều kiện để tiếng nói của họ được lắng nghe trong các cuộc đối thoại, kể cả đối thoại liên tôn.

Thứ năm, thúc đẩy những thay đổi ở cấp độ hệ thống và thể chế. Hội nghị đề nghị quy tụ các tổ chức liên quan, trong đó có các cơ quan quốc tế và những tổ chức hoạt động tại lưu vực Mekong, nhằm thúc đẩy những chính sách bảo vệ dòng sông và hướng đến việc nhìn nhận Mekong như một di sản cần được gìn giữ.

Kết thúc hai ngày làm việc, các tham dự viên thống nhất tiếp tục tiến trình phân định và xây dựng kế hoạch hành động trong cuộc gặp tiếp theo, dự kiến diễn ra ngày 10/11/2026 tại Mumbai (Bombay), Ấn Độ.

Hai ngày hội nghị đã tạo cơ hội để các thành phần trong Giáo hội tại nhiều quốc gia cùng lắng nghe những vấn đề đang ảnh hưởng đến dòng Mekong và các cộng đồng sinh sống ven sông. Những hướng đi được đề ra sẽ tiếp tục được phân định và cụ thể hóa trong các cuộc gặp tiếp theo, với mong muốn góp phần bảo vệ ngôi nhà chung và đời sống của những cộng đồng đang gắn bó với dòng sông.

Lm. Vinhsơn Thành Tín, OP
Trưởng Ban Mục vụ Môi trường Tổng Giáo phận Sài Gòn

Nguồn: tgpsaigon.net

Nguồn: Hội đồng Giám mục Việt Nam (hdgmvietnam.com)